{"id":132120,"date":"2024-06-12T19:44:01","date_gmt":"2024-06-12T16:44:01","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=132120"},"modified":"2024-06-12T19:44:02","modified_gmt":"2024-06-12T16:44:02","slug":"toshkent-artezian-havzasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/toshkent-artezian-havzasi\/","title":{"rendered":"TOSHKENT ARTEZIAN HAVZASI"},"content":{"rendered":"\n<p>TOSHKENT ARTEZIAN HAVZASI &#8212; Toshkent sh. yaqinidagi tog&#8217;oldi bukilmasida joylashgan havza; Jan.da Farg&#8217;ona, garbda Qizilqum va shim.da Chimkent (Aris) artezian xavzalari bilan tutash. Sharkda ChatqolQurama burmalanish oblasti tog&#8217;oldilari bilan chegaralanadi. Havza o&#8217;ramidagi yura yotqiziklarining qalinligi 100-150 m gacha bo&#8217;lib, tarqalishi cheklangan. Bo&#8217;r yotqiziqlari keng maydonni egallagan va yupqa qatlamchali ohaktoshlar ko&#8217;shilgan terrigen cho&#8217;kindilari (konglomerat va qumtosh)dan iborat. Bo&#8217;r yotkdoiklarining qalinligi 50-100 m dan 900 m gacha o&#8217;zgarib turadi. Paleogen yotqizikdari juda keng tarqalgan, ular ohaktosh, qumtosh, konglomerat va gillar bo&#8217;lib, umumiy qalinligi 150 m gacha. Neogenning kontinental qatlami 300 m dan 1600 m gacha bo&#8217;lgan terrigen yotqizikdardan iborat. To&#8217;rtlamchi davr yotqiziklari esa 600 m gacha bo&#8217;lgan allyuvial, prolyuvial, yoki delyuvial va elyuvial cho&#8217;kindilardan tarkib topgan. Regionda tektonik strukturalarning har xilligi gidrogeologik sharoitning xilmaxilligini belgilaydi. Asosiy antiklinal strukturalar (tog&#8217;li zonada) paleozoy yotqizikdarining darzlik va darzlikkarst suvlari tarqalgan joylaridir. Sinklinallarda vodiy va tog&#8217;oldi qismlari to&#8217;rtlamchi davr yotqiziklarida bosimli chuchuk suvlar, neogen, paleogen, quyi bo&#8217;r va yura tog&#8217;jinslarida sho&#8217;r suvlar hamda yuqori bo&#8217;r yotqizikdari (senoman va Turon)da chuchuk mineral termal suvlar tarqalgan. Yuqori bo&#8217;r qatlamlaridagi mineral suvlarning yoshi 0,2 dan 3,5 mln. yilgacha, &#171;yosh&#187; suvlar (0,2 mln. yilgacha) T.a.h.ning shim. va Sharqiy qismida bo&#8217;lib, Jan. G&#8217;arb tomonga ularning yoshi 2-3,5 mln. y.gacha oshib boradi. Havzaning botiq (cho&#8217;kkan) joylarida deyteriy kontsentrasiyasining o&#8217;rganilishi infiltrasion va sedimentasion suvlarning siljiganligini va Toshkent mineral suvlarining ko&#8217;plab foydalanilganligi oqibatida suvning sifati yomonlashib, zaxirasi kamayib borayotganligini ko&#8217;rsatmoqda. Havzaning turli punktlarida U234\/ U238 lar munosabatining o&#8217;zgarishiga qarab yuqori bo&#8217;rga mansub er osti suvlarining harakat tezligi chekka qismlarda yiliga 8-10 sm, Markaziy qismda yiliga 1 sm gacha ekanligi aniklandi. Er osti suvlarining umumiy oqimi g&#8217;arbiy, Jan. g&#8217;arbiy yo&#8217;nalishiga ega bo&#8217;lib, havzaning chekka qismlarida harakat tezligi markazdagi (Toshkent sh. hududi)ga nisbatan ko&#8217;proq. Ad.: Sultanxodjaev A. N., Dusxodjaev X. R., Sirdarinskiy artezianskiy basseyn, T., 1973; Sultanxodjaev A. N.,Latipov S. U. i dr., Gidroseysmologicheskie predvestniki zemletryaseniy, T., 1983.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>TOSHKENT ARTEZIAN HAVZASI &#8212; Toshkent sh. yaqinidagi tog&#8217;oldi bukilmasida joylashgan havza; Jan.da Farg&#8217;ona, garbda Qizilqum va shim.da Chimkent (Aris) artezian xavzalari bilan tutash. Sharkda ChatqolQurama burmalanish oblasti tog&#8217;oldilari bilan chegaralanadi. &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/toshkent-artezian-havzasi\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[187],"tags":[],"class_list":["post-132120","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-t-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/132120","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=132120"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/132120\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":132127,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/132120\/revisions\/132127"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=132120"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=132120"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=132120"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}