Gidroliz (gidro… va Yun. Lysis \u2014ajralish, parchalanish) \u2014moddalar b-n suv o’rtasida o’zaro ta’sir natija- sida turli birikmalar (kislota, asos va b.) hosil bo’lishi, jumladan (tuz- larda) ion almashinuv reaktsiyasi. G.ni qo’yidagi umumiy tenglama b-n ko’rsatish mumkin: A-V+N-on «\u00b1 A-N+V-on, bu erda A\u2014V \u2014gidrolizlanuvchi modda (tuz), A\u2014N (kislota). V\u2014on (asos) \u2014 gidroliz mahsuloti. G. anorganik va organik birikmalarda ko’p tarqalgan muhim jarayondir. G. tuzlar, uglevod- lar, oqsillar, efirlar, yog’lar va b. turli sinfga mansub birikmalarda uchraydi. Tuzlar gidrolizlanishi massalar ta’- siri qonuniga bo’ysunadi. Ko’pchilik hollarda tuzlar gidrolizi qaytar reak- tsiyadir. G. natijasida erimaydigan yoki engil uchuvchan modda hosil bo’lsa, reak- tsiya tuz butunlay parchalanguncha davom etadi. Kuchsiz kislota b-n kuchli asos- dan tarkib topgan tuzlar gidrolizlan- ganda eritma ishqoriy muhitli bo’ladi: CH,COONa+HOH# <\u00b1 C H , C O O H + N a + + O H — Kuchsiz asos b-n kuchli kislotadan tar- kib topgan tuzlar gidrolizlanganda esa eritma kislota muhitli bo’ladi: NH4C1+HOH <\u00b1 NH4OH+H+C1. Kuchsiz kislota va kuchsiz asosdan tar- kib topgan tuzlar to’la g.ga uchraydi: A12S3+6H2O=2A1(OH)3+3H2ST 2Ar+3S2-+6H2O=2Al(OH)3+3H2St. Kuchli kislota va kuchli asosdan tar- kib topgan tuzlar g.ga uchramaydi, ularning suvdagi eritmalari ney- tral bo’ladi. Muhitning kislotali yo ishqorli bo’lishini ta’minlaydigan bu- Fer eritmalar g. tufayli mavjud bo’la oladi. Bunday eritmalarning fiziolo- gik ahamiyati ham juda muhim \u2014 orga- nizmning normal hayot faoliyati uchun N+ ionlari doim birday kontsentrasiyada bo’lishi zarur. Er po’stining bir qancha geologik o’zgarishlari, minerallar hosil bo’lishi va tuproqning shakllanishi tuzlarning gidrolizlanishiga bog’liq. Tuzlarning gidrolizlanishi kimyo sanoa- tidagi ko’pgina muhim jarayonlarga asos bo’lib xizmat qiladi. Organik birikma- larning gidrolizlanishi \u2014 ularning suv ta’sirida parchalanib ikki yoki un- dan ortiq modda hosil qilishi demak- dir. Organik moddalar aksari kislota yoki ishqorlar ishtirokida gidrolizla- nadi. Yana q. Gidroliz sanoati.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Gidroliz (gidro… va Yun. Lysis \u2014ajralish, parchalanish) \u2014moddalar b-n suv o’rtasida o’zaro ta’sir natija- sida turli birikmalar (kislota, asos va b.) hosil bo’lishi, jumladan (tuz- larda) ion almashinuv reaktsiyasi. G.ni … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[210],"tags":[],"class_list":["post-132615","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-g-harfi-2","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.0","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/132615","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=132615"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/132615\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":132627,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/132615\/revisions\/132627"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=132615"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=132615"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=132615"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}