{"id":132618,"date":"2024-06-14T15:20:57","date_gmt":"2024-06-14T12:20:57","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=132618"},"modified":"2024-06-14T15:20:58","modified_gmt":"2024-06-14T12:20:58","slug":"gidrologik-bashorat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/gidrologik-bashorat\/","title":{"rendered":"Gidrologik bashorat"},"content":{"rendered":"\n<p>Gidrologik bashorat Daryo, ko&#8217;l yoki suv omborida yuz beradigan jara- yonlar (muzlash, erish, toshish, suv sarfi va b.)ning borishini ilmiy tarzda ol- dindan aniqlash. Bashorat qilinadigan jarayonlarning xiliga qarab, g. b. suvga doir taxmin yoki muzga doir taxminga bo&#8217;linadi. Suvga doir taxminga mavsu- miy oqim hajmi, toshqin yuz berganda- gi oqim hajmi, suv to&#8217;lib oqqan va suv toshqini paytlaridagi eng yuqori suv hajmi, turli davr (kun, oy, yil) uchun o&#8217;rtacha suv sarfi, to&#8217;lib oqadigan payt qachon yuz berishi va b.ni oldindan ay- tish kiradi. Muzga doir taxminlar dare, ko&#8217;l yoki suv omborining muzlashi va erishi, muz qalinligi va b.ni ol- dindan aytishni o&#8217;z ichiga oladi. G. b. qisqa muddatli (15 kun) va uzok, mud- datli (bir necha oy) bo&#8217;lishi mumkin. G. b.ga qarab qishloq va suv xo&#8217;jaligi, energetika tashkilotlari suvdan foy- dalanish, energiya ishlab chiqish, suv om- borlaridan foydalanish, suv kam yilla- ri undan oqilona foydalanish, suv ko&#8217;p yillari aksincha inshootlarni, dalalar- ni, aholini seldan himoya etish rejala- ri tuzadilar. G. b. tuzishda daryolarda ku- tilayotgan hodisalar va dare havzasidagi gidrometeorologik sharoitlar orasida- gi bog&#8217;liqlikdan foydalaniladi. Buning uchun Gidrometeorologiya tarmoqlari tashkil etilib, ularda qorning baland- ligi, yog&#8217;inning miqdori, muzdan erigansuv miqdori, havo harorati va b. (borish qiyii bo&#8217;lgan tog&#8217;li hududlarda qorning qalinligi samolyotdagi maxsus asboblar b-n) o&#8217;lchanadi. Olingan ma&#8217;lumotlar radio orqali Markaziy gidrologik ba- shorat xizmatiga kelib tushadi, qayta ishlanadi va turli bashoratlar tuzila- Di. Agar hisoblangan va amaldagi ma&#8217;- lumot orasidagi farq 0,67 o dan oshiq bo&#8217;lmasa (a \u2014me&#8217;yordan o&#8217;rtacha kvadratik tebranish) g. b. to&#8217;g&#8217;ri deb hisoblanadi. O&#8217;zbekiston daryolarida sug&#8217;orish va ener- getika uchun zarur gidrotexnika inshoot- lari qurilgan bo&#8217;lib, ular ve-getasion davr (apr.\u2014sent.) uchun o&#8217;rtacha va Maksi- mal suv sarfi bashorati, novegetasion davr (okt.\u2014mart) uchun o&#8217;rtacha suv sarfi o&#8217;n kunlik va kundalik, chorak, oylik tax- minlar, suv sathini keskin oshishi yoki kamayishi va nihoyat, sel kelishi taxmin- lari b-n ta&#8217;minlanadi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gidrologik bashorat Daryo, ko&#8217;l yoki suv omborida yuz beradigan jara- yonlar (muzlash, erish, toshish, suv sarfi va b.)ning borishini ilmiy tarzda ol- dindan aniqlash. Bashorat qilinadigan jarayonlarning xiliga qarab, g. &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/gidrologik-bashorat\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[210],"tags":[],"class_list":["post-132618","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-g-harfi-2","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.0","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/132618","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=132618"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/132618\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":132628,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/132618\/revisions\/132628"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=132618"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=132618"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=132618"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}