{"id":132666,"date":"2024-06-14T15:29:06","date_gmt":"2024-06-14T12:29:06","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=132666"},"modified":"2024-06-14T15:29:07","modified_gmt":"2024-06-14T12:29:07","slug":"geografik-uzoq-shakllarni-duragaylash","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/geografik-uzoq-shakllarni-duragaylash\/","title":{"rendered":"GEOGRAFIK UZOQ SHAKLLARNI DURAGAYLASH"},"content":{"rendered":"\n<p>GEOGRAFIK UZOQ SHAKLLARNI DURAGAYLASH \u2014 har xil Geo- grafik tur, turkum va ulardan yuqori taksonomik birliklarga mansub bo&#8217;lgan o&#8217;simliklarni chatishtirish; duragaylash turlaridan biri. G. u. sh. D. tur ichida, turlararo va turkumlararo duragaylash- ga bo&#8217;linadi.Tur ichida g.u.sh.D. \u2014 bir tur miqyosida ekologik-geografik uzoq navlarni yoki turning madaniy va yovvoyi vakillarini chatishtirishdan iborat. Bu duragaylash kongruent (ota-onalar bir xil genomga ega) chatishtirishga kiradi (nusxalarni chatishtirish oson bo&#8217;ladi va olingan duragaylar nael beradi). Bundam duragaylashdan q. x. ekinlari selektsiyasida navlarning kasalliklarga chidamli va b. qimmatli xo&#8217;jalik belgi- larini yaxshilash ishlarida foydalani- ladi. Chunonchi bir yillik Peru go&#8217;zasini Perudan olingan ko&#8217;p yillik g&#8217;o&#8217;za b-n chatishtirib ingichka tolali g&#8217;o&#8217;zaning fuzarioz viltga chidamli navlari yara- tilgan. Meksika g&#8217;o&#8217;zasi navlarini uning yovvoyi kenja turi \u2014 meksikanum Nervo- zum b-n chatishtirib, vertisillyoz vilt- ga chidamli Toshkent navlari yaratilgan. Turlararo G. u. sh. D. har xil turga mansub o&#8217;simliklarni chatishtirish, yangi nusxa- lar olishda muhim manbadir. Bu usul ma- Daniy o&#8217;simliklar selektsiyasida samara- li qo&#8217;llaniladi. Bug&#8217;doy, kungaboqar, kar- toshka, tamaki, g&#8217;o&#8217;za va b. ekinlarning ku- plab navlari shu usulda yaratilgan. Tur- lararo duragaylash inkongruent (ota-ona nusxalar xromosomalari yig&#8217;indisining mos kelmasligi, ular sonining har xil- ligi yoki tsitoplazmaga bog&#8217;liq bo&#8217;lgan ta- fovutlar mavjudligi) chatishtirishlar guruhiga kiradi va bunday duragaylash- da (genetik va fiziologik nomutanosi- blik tufayli) urug&#8217;kam hosil bo&#8217;ladi. Bu hodisa negizida ko&#8217;payish organlari tu- zilishidagi nomuvofiqliklar tufayli chang naychalari b-n urug&#8217;chi tumshuqchasi to&#8217;qimasining nomutanosibligi, tur- larning taraqqiyoti jarayonida xro- mosomalar strukturasining o&#8217;zgarishi va genetik nomutanosiblikning ke- lib chiqishi, rivojlanishining turli bosqichlarida murtakning nobud bo&#8217;lishi singari turli-tuman sabablar yotadi. Turkumlararo G. u. sh. D. \u2014 bir oilaga mansub ayrim turkumlar vakillari cha- tishtiriladi. Duragay uruglar olish usullari ishlab chiqilmagani sababli g. u. sh. D.ning bu xili o&#8217;simliklar selektsi- yasida qo&#8217;llanilmaydi (q. Duragaylash). Sultonmurod Norimov.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>GEOGRAFIK UZOQ SHAKLLARNI DURAGAYLASH \u2014 har xil Geo- grafik tur, turkum va ulardan yuqori taksonomik birliklarga mansub bo&#8217;lgan o&#8217;simliklarni chatishtirish; duragaylash turlaridan biri. G. u. sh. D. tur ichida, turlararo &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/geografik-uzoq-shakllarni-duragaylash\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[210],"tags":[],"class_list":["post-132666","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-g-harfi-2","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/132666","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=132666"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/132666\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":132667,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/132666\/revisions\/132667"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=132666"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=132666"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=132666"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}