{"id":152660,"date":"2024-12-27T15:07:22","date_gmt":"2024-12-27T12:07:22","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=152660"},"modified":"2024-12-27T15:07:25","modified_gmt":"2024-12-27T12:07:25","slug":"abdullaxon-ii-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/abdullaxon-ii-2\/","title":{"rendered":"Abdullaxon II"},"content":{"rendered":"\n<p>Abdullaxon II \u2013 to\u2019liq ismi: Abdulla ibn Iskandarxon ibn Jonibek sulton ibn Xoja Muhammad ibn Abulxayrxon (1534; Miyonkol, Ofarinkent qishlog\u2019i-1598.8.2, Samarqand)-Buxoro xonligining shayboniylar sulolasidan chiqqan yirik hukmdor (1583-98), davlat arbobi, sarkarda, ilm-fan, ma\u2019rifat, madaniyat homiysi. Abdullaxon II Shayboniyxon vafotidan keyin parchalanib ketgan mamlakat hududini qayta birlashtirish, markaziy davlat hokimiyatini mustahkamlash uchun yoshlik chog\u2019idan qattiq kurash olib borgan. Eron, Hindiston, Turkiya, Xitoy, Rossiya va boshqa mamlakatlar bilan faol diplomatik, iqtisodiy, savdo aloqalari o\u2019rnatgan. U ko\u2019plab turli inshootlar qurdirgan. Hozirgacha xalq orasida u yoki bu inshoot qurilishi Amir Temur Abdullaxon II ga nisbat beriladi. Abdullaxon II davrida Buxoro yaqinidagi Sumiton (Jo\u2019ybor) mavzesida Jo\u2019ybor xojalaridan Abu Bakr Sa\u2019d (vafoti 970\/971 yil) mozori atrofiga madrasa, masjid, xonaqoh va chorbog\u2019 (1558-66), Buxoro madrasa, hammom, Govkushon, Fatxulla qushbegi, Mirakan, Xoja Muhammad Porso, yangi Chorsu (1569-70), tim, Karmana yaqinida Zarafshon daryosi ustiga ko\u2019prik (1582) va boshqalar qurilgan. Bunday inshoot va karvonsaroylar Samarqand, Toshkent, Balx va boshqa shaharlarda ham bunyod etilgan (masalan, Abdullaxon II ning nufuzli amiri Qulbobo Ko\u2019kaldosh sharafiga Toshkentda qurilgan Ko\u2019kaldosh madrasasi va boshqalar). Karvon yo\u2019llarida sardobalar, rabotlar, kanallar, suv omborlari, ko\u2019priklar, chorbog\u2019lar qurilgan. Abdullaxon II davrida mamlakatda shaharsozlik, adabiyot, ilm-fan taraqqiy etgan. Buxoro madaniyat, ilm-fan markaziga aylangan. Buxoroda mashhur Abdullaxon kutubxonasi tashkil qilingan. Unda mashhur xattotlar Mir Ali Hiraviy, Ahmad Husayniy va boshqa kitob ko\u2019chirish bilan mashg\u2019ul bo\u2019lishgan. Hasanjoha Nisoriyning \u201cMuzakkiri ahbob\u201d asari Abdullaxon II ga bag\u2019ishlangan. Bu davrda shoir, adib va islomshunos olimlar, tabiblar yashab ijod etgan. Abdullaxon II ning o\u2019zi ham iste\u2019dodli shoir bo\u2019lib, \u201cXon\u201d taxallusi bilan o\u2019zbek va fors tillarida she\u2019rlar yozgan. Abdullaxon II Buxoro yaqinidagi Bahouddin majmuasiga dafn etilgan.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Abdullaxon II \u2013 to\u2019liq ismi: Abdulla ibn Iskandarxon ibn Jonibek sulton ibn Xoja Muhammad ibn Abulxayrxon (1534; Miyonkol, Ofarinkent qishlog\u2019i-1598.8.2, Samarqand)-Buxoro xonligining shayboniylar sulolasidan chiqqan yirik hukmdor (1583-98), davlat arbobi, &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/abdullaxon-ii-2\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":152644,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[977],"tags":[],"class_list":["post-152660","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-a-harfiga-oid-islomga-oid-ensiklopediya","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.0","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/152660","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=152660"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/152660\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":152661,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/152660\/revisions\/152661"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/152644"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=152660"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=152660"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=152660"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}