{"id":15531,"date":"2022-01-23T19:04:37","date_gmt":"2022-01-23T16:04:37","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=15531"},"modified":"2022-01-23T19:04:38","modified_gmt":"2022-01-23T16:04:38","slug":"baxshi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/baxshi\/","title":{"rendered":"BAXSHI"},"content":{"rendered":"\n<p>BAXSHI (mo&#8217;g&#8217;ulcha va buryatcha baxsha, bag&#8217;sha \u2014 ustod, ma&#8217;rifatchi; sanskritcha Bhikshu \u2014 qalandar, darvesh) \u2014 1) xalq dostonchisi. Qo&#8217;shiq va dostonlarni yoddan kuylovchi, aytuvchi, avloddan avlodga yetkazuvchi san&#8217;atkor. Baxshi so&#8217;zi ba&#8217;zan shaman ma&#8217;nosida ham qo&#8217;llanadi. Dostonchilarni esa yuzboshi, soqi, sannovchi, jirov deb ataydilar. Baxshilar, asosan, ikki toifaga \u2014 ijrochi va ijodkor Baxshilarga bo&#8217;linadi. Ijrochi Baxshilar, asosan, ustozidan o&#8217;rgangan dostonlarni juz&#8217;iy o&#8217;zgarishlar bilan aynan kuylasalar, ijodkor Baxshilar og&#8217;zaki epik an&#8217;ana asosida dostonning o&#8217;z variantlari, hatto ular asosida yangi dostonlar ham yaratadilar. Bunday Baxshilar shoir deb ham yuritiladi. Masalan, Ergash shoir, Fozil shoir, Po&#8217;lkan shoir, Abdulla shoir, Xidir shoir va boshqalar. Baxshi doston va qo&#8217;shiqlarni qo&#8217;biz, do&#8217;mbira, dutor kabi sozlar jo&#8217;rligida kuylaydi. Xorazm Baxshilari dostonlarni asosan, dutor, qisman tor bilan ijro etadilar, ularga g&#8217;ijjak va bo&#8217;lamonda sozchilar jo&#8217;r bo&#8217;ladilar. Doston kuylash, shogird yetishtirishda qatiy tartib, qonun qoidalarga rioya qilingan; 2) mo&#8217;g&#8217;ullar istilosi davrida budda dinidagi qalandarlarni, uyg&#8217;ur alifbosi asosida turli hujjatlar tuzuvchi idora xodimlarini, mo&#8217;g&#8217;ullarda jarrohlarni. Chig&#8217;atoy ulusi, Oltino&#8217;rda, Qozon va Qrim xonliklarida kotiblarni, Boburiylar davlatidagi harbiy qismlarning hisobkitob ishlarini olib boruvchi va ularga maosh to&#8217;lovchi yirik amaldorlarni, Buxoro xonligida ma&#8217;muriy binolar qurishda mablag&#8217; (sarf-xarajat) hisobini olib boruvchi kishilarni, turkmanlarda urut oqsoqollarini ham Baxshi deb atashgan.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>BAXSHI (mo&#8217;g&#8217;ulcha va buryatcha baxsha, bag&#8217;sha \u2014 ustod, ma&#8217;rifatchi; sanskritcha Bhikshu \u2014 qalandar, darvesh) \u2014 1) xalq dostonchisi. Qo&#8217;shiq va dostonlarni yoddan kuylovchi, aytuvchi, avloddan avlodga yetkazuvchi san&#8217;atkor. Baxshi so&#8217;zi &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/baxshi\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":15012,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[114],"tags":[],"class_list":["post-15531","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-b-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15531","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15531"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15531\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15536,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15531\/revisions\/15536"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15012"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15531"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15531"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15531"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}