{"id":164705,"date":"2025-11-03T12:12:05","date_gmt":"2025-11-03T09:12:05","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=164705"},"modified":"2025-11-03T12:12:06","modified_gmt":"2025-11-03T09:12:06","slug":"hazorasp-markazi-haqida-eshitganmisiz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/hazorasp-markazi-haqida-eshitganmisiz\/","title":{"rendered":"Hazorasp markazi haqida eshitganmisiz?"},"content":{"rendered":"\n<p>Hazorasp markazi haqida eshitganmisiz? \u2013 Xorazm oblastining Hazorasp rayoni markazi. Toponimning etimologiyasi haqida hozirgacha tadqiqotchilar tomonidan turli xil fikrlar bildirib kelinadi. Bu fikrlarning aksariyat ko\u2019pchiligida nomni ikki qismga bo\u2019lib (ya\u2019ni \u201cHazora\u201d va \u201cAsp\u201d) tekshiradilar va shu asosda toponimning kelib chiqishini izohlaydi. Shulardan ba\u2019zilarini keltiramiz. Professor Ya.G\u2019ulomovning yozishicha qal\u2019ani bahaybat deb qurgan emish. Deb aldash yo\u2019li bilan bu yerga suv ichgani keladigan mingta qanotli otni qo\u2019lga kiritgan. Shundan so\u2019ng ularning qanotini kesib o\u2019ziga o\u2019rgatgan. Shu otlarning nihoyatda yaxshi avlodlari tufayli shuhrat qozongan bu qal\u2019ani Hazorasp, ya\u2019ni \u201cming ot\u201d deb atay boshlaganlar. A.R.Muhammadjonov va T.Ne\u2019matovlar shu afsonaga asoslangan holda Hazorasp \u2013 \u201cming suvoriy beradigan ma\u2019muriy territoriya ma\u2019nosida bo\u2019lsa kerak\u201d degan fikrni aytadilar. Toponim haqida Yu.Jumanazarov shunday bir fikrni bildiradi: Hazorasp nomi asosida qabila nomi yotadi, ya\u2019ni bu Hazora \u2013 os bo\u2019lib, \u201cos qabilasi\u201d degan ma\u2019noni anglatadi. Hazorasp formasi esa \u201cming ot\u201d afsonasi asosida vujudga kelgan. Bu fikr haqiqatga ancha yaqin. Os qabilasining Xorazm territoriyasida yashaganligi haqida tarixiy ma\u2019lumotlar bor. Shuningdek, Os qal\u2019a, Oslar, Osyon kabi toponimlarning mavjudligi bu fikrni tasdiqlaydi. Ammo Beruniyning yozishicha, Os qabilalari eramizdan oldinoq shimolga ko\u2019cha boshlagan. Shunday ekan ilk o\u2019rta asrlarga mansub bo\u2019lgan Hazorasp qal\u2019asining oslar shahri bo\u2019lganligiga ishonish qiyin. Hazorasp toponimi Xorazm shevasi vakillari tilida Hazaris shaklida qo\u2019llaniladi. Shuningdek, yozma manbalarda ham bu nom Xazaris, Xazarus, Azarus formalarida tilga olinadi. Shunday qilib Hazorasp toponimi ikki komponentdan Hazoris (-us) Xazor \u2013 xalq nomi, is-us ko\u2019plik qo\u2019shimchasi shaklida yasalgan. Hazor so\u2019zining etimologiyasi haqida hozir biror aniq fikr aytish qiyin. Ammo shuni ta\u2019kidlash kerakki, osetin tilidagi xussar \u201cjanub, janubiy\u201d so\u2019zi bilan ma\u2019lum darajada aloqador bo\u2019lishi mumkin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hazorasp markazi haqida eshitganmisiz? \u2013 Xorazm oblastining Hazorasp rayoni markazi. Toponimning etimologiyasi haqida hozirgacha tadqiqotchilar tomonidan turli xil fikrlar bildirib kelinadi. Bu fikrlarning aksariyat ko\u2019pchiligida nomni ikki qismga bo\u2019lib (ya\u2019ni &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/hazorasp-markazi-haqida-eshitganmisiz\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":163975,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1009],"tags":[],"class_list":["post-164705","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-joy-nomlari-atamalari","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.0","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/164705","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=164705"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/164705\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":164707,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/164705\/revisions\/164707"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/163975"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=164705"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=164705"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=164705"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}