{"id":20395,"date":"2022-03-06T13:15:08","date_gmt":"2022-03-06T10:15:08","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=20395"},"modified":"2022-03-06T13:15:08","modified_gmt":"2022-03-06T10:15:08","slug":"buxoro-miniatyura-maktabi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/buxoro-miniatyura-maktabi\/","title":{"rendered":"BUXORO MINIATYURA MAKTABI"},"content":{"rendered":"\n<p>BUXORO MINIATYURA MAKTABI \u2014 O&#8217;zbekiston miniatyura san&#8217;atidagi o&#8217;ziga xos yo&#8217;nalish. O&#8217;rta asrlar (16\u2014 17-asrlar) da Buxoroda shakllangan. Buxoro miniatyura maktabining rivojlanish davri Buxoroda Shayboniyxonlar (16-asr), Ashtarxoniylar (17-asr) hukmronligi davriga to&#8217;g&#8217;ri keladi. Hirot miniatyura maktabi ta&#8217;sirida rivojlangan Buxoro miniatyura maktabi dastlab Buxoroga kelgan Hirot miniatyura maktabi vakillarining ijodi bilan bog&#8217;liq bo&#8217;lgan va mahalliy badiiy an&#8217;analar ta&#8217;sirida shakllanayotgan mustaqil uslubni aks ettirgan oqimlar ko&#8217;rinishida bo&#8217;lib, 1550-yillar o&#8217;rtalaridan mustaqil rivojlangan. Umumlashtirish, shaklning ixchamligi, kiyim va bezaklarning aniq hamda yirik ishlanishi, bo&#8217;shliqning bir tekis tuzilishi, me&#8217;moriy tasvir va zaminning soddalashtirilishi kabi xususiyatlarga ega bo&#8217;lgan. Umumiy ranglar yorqin, tiniq (to&#8217;q sariq va qora ranglar ustunligi seziladi), rasmlar uchun yaratuvchanlik, tantanavorlik ruhi xos bo&#8217;lgan. Rasmlarda qabul sahnalari, tabiat og&#8217;ushidagi uchrashuvlar, maishiy manzaralar, saroy hayotidan olingan axloqiy lavhalar va boshqa mavzular keng o&#8217;rin olgan; ko&#8217;chmanchi hayot ko&#8217;rinishlari, mahalliy etnik turlar ham uchraydi. 16- asr oxiridan tasviriy san&#8217;atda mavjud an&#8217;anaviy, rasmiy dabdabali yo&#8217;nalish bilan bir qatorda demokratik mavzular shakllandi va mustahkamlandi, shahar hayotidan olingan janrli lavhalar, hunarmandlik mavzularining soni ko&#8217;paydi. Buxoro miniatyura maktabining yirik vakillari: Mahmud Muzahhib, Shayxzoda, Abdulla Musavvir (16-asr); Muhammad Sharif, Muhammad Muqim, Avaz Muhammad, Muhammadamin, Farhod, Mulla Behzod, Xo&#8217;ja Gadoy (17-asr) va boshqalar. 16-asr oxiri va 17-asr boshlarida Movarounnahrning qo&#8217;shni mamlakatlar bilan aloqalarining kuchayishi tufayli Buxoro miniatyura maktabi vakillari asarlarida Hindiston va Eron tasviriy san&#8217;atining ta&#8217;siri o&#8217;z ifodasini topgan. Bu maktab vakillari tomonidzn Sa&#8217;diyning &#171;Bo&#8217;ston&#187; (157576), Jomiyyaning &#171;Tuhfat ulahror&#187; (16-asrning 70-yillari), Dehlaviyning &#171;Tarixi Xizrxon&#187; (1579), Nizomiyning &#171;Xamsa&#187; (1648, hammasi Sankt Peterburgdagi SaltikovShchedrin nomidagi kutubxonada), Firdavsiyning &#171;Shohnoma&#187; (1664, O&#8217;zbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasi Sharqshunoslik institutida) asarlari, shuningdek tarixiy, diniy asarlar badiiy bezatilgan. Kitoblarni bu tarzda bezash keyingi davrlarda ham davom etdi, masalan, Ahmad Donish, Abdulxoliq Maxdum va boshqalar. 20-asr 20-yillarida Buxoro miniatyura maktabi an&#8217;analari usta Nabi Hafizov (plakatlar ishlagan), S. Pochayev ijodida davom ettirildi. Ad.: Pugachenkova G. A., Rempel L. I., Vidayutshiesya pamyatniki izobrazitelnogo iskusstva Uzbekistana, T., 1960; Sredneaziatskie miniatyuri 16-18 vv., M., 1964; Pugachenkova G. A., Rempel L. I., Ocherki iskusstva Sredney Azii, M., 1982. El&#8217;mira Ismoilova.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>BUXORO MINIATYURA MAKTABI \u2014 O&#8217;zbekiston miniatyura san&#8217;atidagi o&#8217;ziga xos yo&#8217;nalish. O&#8217;rta asrlar (16\u2014 17-asrlar) da Buxoroda shakllangan. Buxoro miniatyura maktabining rivojlanish davri Buxoroda Shayboniyxonlar (16-asr), Ashtarxoniylar (17-asr) hukmronligi davriga to&#8217;g&#8217;ri &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/buxoro-miniatyura-maktabi\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16402,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[114],"tags":[],"class_list":["post-20395","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-b-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20395","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20395"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20395\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20398,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20395\/revisions\/20398"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16402"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20395"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20395"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20395"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}