{"id":22762,"date":"2022-03-29T10:38:09","date_gmt":"2022-03-29T07:38:09","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=22762"},"modified":"2022-03-29T10:38:10","modified_gmt":"2022-03-29T07:38:10","slug":"qozogiston","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/qozogiston\/","title":{"rendered":"Qozog`iston"},"content":{"rendered":"\n<p>\u00a0Rasmiy nomi \u2014 Qozog\u2018 iston Respublikasi. Poytaxti \u2014 Astana. Hududi \u2014 2717300 km2. Aholisi \u2013 18 mln.dan ortiq (2012-yil). Davlat tili \u2014 qozoq. Dini \u2014 islom (47%), pravoslav (44%), protestantlik (2%) Pul birligi \u2014 tenge.\u00a0 Geografik joylashuvi va tabiati.\u00a0Markaziy Osiyodagi davlat. Shimolda Rossiya (chegara uzunligi \u2014 6846 km), janubda 0\u2018zbekiston (2203 km), Qirg\u2018iziston (1051 km) va Turkmaniston (379 km), sharqda Xitoy bi\u00adlan chegaradosh. Qozog\u2018istonning g\u2018arbiy qismi Kaspiy dengizi, janubda Orol dengizi bilan tutash. Umumiy chegara uzunligi \u2014 12012 km. Mamlakat hududi sharq\u00adda Oltoydan G\u2018arbda Volganing quyi qismigacha, shi\u00admolda G\u2018arbiy Sibir tekisligidan janubda Tyan-Shan togiarigacha cho\u2018zilgan. G\u2018arbda Kaspiybo\u2018yi pasttekisligi va Mang\u2018ishloq yarimoroli joylashgan. Shimoli g\u2018arb- da Ural va Mug\u2018ojar tizma tog\u2018larining janubiy tarmoqlari yotibdi. Mug\u2018ojardan shimoli sharqda To\u2018rg\u2018ay yassitog`ligi, janubda Turon pasttekisligi va Qizilqum cho\u2018li joylashgan. Sharqda va janubi sharqda Oltoyning janubiy tizmalari qad ko\u2018targan. Janubda Betpak-Dala va Muyunqum cho\u2018llari bor. Asosiy daryolari \u2014 Irtish, Ural, Chu, Sirdaryo. Qozog\u2019iston hududida Balxash ko\u2018li va qisman Orol va Kaspiy dengizi joylashgan. Yerosti boyliklari ko\u2018plab foydali qazilmalarga boy: uran, rux, oltin, mis, molibden, neft, fosforit, boksit, temir, marganes, qo\u2018rg\u2018oshin.\u00a0 \u00a0Davlat tuzilishi, siyosiy partiyalari.\u00a0Davlat tuzilishi \u2014 prezident respublikasi. Ma\u2019muriy jihatdan 20 ta oblast (viloyat)ga bo\u2018linadi. Qozog\u2018iston o\u2018z mustaqilligini 1991-yil 16-dekabrda Sovet Ittifoqi tarqalgandan keyin e\u2019lon qilgan. 16-dekabr \u2014 Milliy bayram \u2014 Respublika kuni. Davlat boshlig\u2018i \u2014 prezi\u00addent. Qonun chiqaruvchi oliy organ \u2014 bir palatali parlament \u2014 Yuqori Kengash. Asosiy siyosiy partiyalari: Qozog\u2018iston xalq birligi ittifoqi (QXBI), Qozog\u2018iston sotsialistik partiyasi (QSP), Qozogiston xalq kongressi (QXK), Respublikachilar partiyasi.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Iqtisodi, transport kommunikatsiyalari.&nbsp;SSSR tarqalib ketganidan keyin Qozog\u2018istonda ishlab chiqarishning inqirozga yuz tutishi kuzatiladi. Lekin xomashyo zaxiralariga boyligi va ishlab chiqarish bazasiga ega ekanligi Qozog\u2018iston iqtisodiyotining boshqa MDH davlatlariga nisbatan yaxshiroq ahvolda bo\u2018lishiga yordam berdi. Birmuncha rivojlangan sanoat tarmoqlari: rangli va qora metallurgiya, tog\u2018-kon sanoati, mashinasozlik, neftni qayta ishlash sanoati. Qozog\u2018iston ko\u2018p miqdorda jun, paxta, kartoshka, g\u2018alla yetishtiradi. Asosiy savdo hamkorlari: Rossiya, Ukraina, O\u2018zbekiston, Xitoy. Temiryo\u2018llarining umumiy uzunligi \u2014 14460 km, avtomobil yo\u2018llari \u2014 189000 km.&nbsp; &nbsp;Tarixi.&nbsp;Hozirgi Qozog\u2018iston hududida turkiy qabi- lalar VI-VIII asrlarda Turk xoqonligi, IX-XII asrlarda Qoroxoniylar podsholigi hukmronligida yashaganlar. XIII asrda mo\u2018g\u2018ullar bosqinidan keyin Qozog\u2018iston Mo\u2018g\u2018ul imperiyasi tarkibiga kiritiladi. XIX asrda mamlakatni mustamlakaga aylantirish uchun harakat faollashadi, hozirgi Olma-Ota, Astana qal\u2019alari barpo etiladi. 1886-yil Qozog\u2018istonning butun hududi Rossiyaning Turkiston provinsiyasiyaga kiritiladi. 1917-yil noyabrda Ali Xon Bukey Qozog\u2018istonni mustaqil davlat deb e\u2019lon qiladi va milliy davlatga asos soladi. Lekin 1919-yilda Qizil Armiya mamlakatni bosib olib, 1920-yilda Sovet avtonom respublikasi, 1936-yildan boshlab Qozog\u2018iston Sovet Sotsialistik Respublikasi deb e\u2019lon qilinadi. 1991-yil SSSR tarqalganidan keyin Qozog\u2018iston mustaqil davlatga aylanadi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0Rasmiy nomi \u2014 Qozog\u2018 iston Respublikasi. Poytaxti \u2014 Astana. Hududi \u2014 2717300 km2. Aholisi \u2013 18 mln.dan ortiq (2012-yil). Davlat tili \u2014 qozoq. Dini \u2014 islom (47%), pravoslav (44%), protestantlik &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/qozogiston\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":22365,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[174],"tags":[],"class_list":["post-22762","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-osiyo-mamlakatlari","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.0","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22762","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22762"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22762\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22767,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22762\/revisions\/22767"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22365"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22762"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22762"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22762"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}