{"id":22830,"date":"2022-03-29T12:58:12","date_gmt":"2022-03-29T09:58:12","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=22830"},"modified":"2022-03-29T12:58:13","modified_gmt":"2022-03-29T09:58:13","slug":"kanada","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/kanada\/","title":{"rendered":"Kanada"},"content":{"rendered":"\n

Rasmiy nomi — Kanada. Poytaxti — Ottava. Hududi — 9 970 610 km.kv. Davlat tili — ingliz va fransuz. Dini — katoliklar (46%), protestantlar (25%), shuningdek, provoslavlar, musulmonlar, induistlar, buddistlar. Pul birligi \u2014 kanada dollari.
Geografik joylashuvi va tabiati.<\/strong>\u00a0Shimoliy Amerikadagi davlat. Janubda va shimoli-g\u2018arbda AQSH bilan chegaradosh. Sharqda Atlantika okeani, g\u2018arbda Tinch okean, shimolda va sharqi shimolda Shimoliy Muz okeani bilan tutash. Chegarasining umumiy uzunligi \u2014 8893 km. Hududning kattaligi bo\u2018yicha dunyoda ikkinchi (Rossiyadan keyingi) o\u2019rinda turadi. Mamlakat hududini shartli ravishda to\u2018rt qismga ajratish mumkin: mamlakat hududining deyarli yarmini egallagan, mamlakatning sharqiy qismida joylashgan, yassi- tog\u2018liklar va tekisliklardan iborat Kanada qalqoni; g\u2018arbda joylashgan Kanada Kordilyerlari; mamlakatni janubi bo\u2018ylab Muqaddas Lavrentiya daryosigacha cho\u2018zilgan tekisliklar; shu daryo vodiysi ortida va mamlakatning sharqida qad ko\u2018targan Appalachi tog\u2018 tizmasi. Kanada \u2014 ko\u2018llar o\u2018lkasi. Ulardan eng kattalari: Yuqori \u2014 dunyodagi eng katta suvi chuchuk ko\u2018l, Katta Ayiq ko\u2018li \u2014 dunyoda eng katta 10 ta ko\u2018lning biri, Katta Asir (Bolshoye Nevolnichye) koli, Vinnipeg, Guron, Eri, Ontario. Asosiy daryolari: Muqaddas Lavrentiy, Saskachevan, Yukon, Freyzer. Mamlakat yerosti boyliklari quyidagi foydali qazilmalar: nikel, qalay, mis, oltin, kumush, qo\u2018rg\u2018oshin, molibden, ko\u2018mir, neft va tabiiy gaz. Haydalagidan yerlar mamlakat hududining 5% i, o\u2019rmon va butazorlar 35% ni tashkil etadi, shimolda doimiy muzliklar katta qism egallagan.<\/p>\n\n\n\n

Davlat tuzilishi, siyosiy partiyalari.<\/strong>\u00a0Davlat tuzilishi \u2014 parlamentar federatsiya, uning tarkibiga ta provinsiya (Alberta, Britan Kolumbiyasi, Kvebek, Manitoba, Yangi Shotlandiya, Nyu-Bransuik, Nyufaundlend, Ontario, Saskachevan, Yukon) va 2 ta hudud (Shimoli-g\u2018arbiy hududlar, Labrador) kiradi. 1867-yil 10-iyulda mustaqillikni qo\u2019lga kiritgan (Buyuk Britaniyadan). 1982-yilgacha Buyuk Britaniya konstitutsiyasi amalda bo\u2018lgan. Hozirgi kunda parlamenti asosiy qonunga o\u2018zgartirishlar kiritish huquqiga ega. Qonunchilik umumiy ingliz huquqiga asoslangan. Kvebek provinsiyasida qonunchilik fransuz qonunchiligiga asoslangan. Milliy bayram 1-iyul \u2014 Kanada kuni. Ijro etuvchi hokimiyat premyer-ministr boshchiligidagi hukumatga tegishli. Qonun chiqaruvchi hokimiyat 2 palatali parlament \u2014 Senat va Jamoa palatasidan iborat. Asosiy siyosiy partiyalari: Taraqqiyparvar konservativ partiya (TKP), Liberal partiya (LP), Yangi demokratik partiya (YDP).
Iqtisodi, transport kommunikatsiyalari.<\/strong>\u00a0Kanadaning iqtisodi yuqori rivojlangan. Tabiiy va ishchi resurslariga boy, zamonaviy ishlab chiqarish sanoatiga egaligi jihatdan dunyoda birinchi o\u2018nlikda turadi. Sanoatning asosiy tarmoqlari: neft, gaz, sellyuloza-qog\u2018oz, yog\u2018ochni qayta ishlash, rangli metallurgiya, avtomobilsozlik. Kanada g\u2018alla yetishtirish va eksport qilish bo\u2018yicha yetakchi o\u2018rinda. Baliq va baliq mahsulotlari eksport qilish uning tashqi savdosida muhim o\u2018rin tutadi. Asosiy savdo hamkorlari: AQSH, Yaponiya, Buyuk Britaniya, Germaniya. Temiryo\u2018llarining umumiy uzunligi \u2014 97389 km, avtomobil yo\u2018llari \u2014 884272 km, ichki suv yo\u2018llari \u2014 3000 km. Asosiy portlari: Galifaks, Kvebek, Sent- Djons, Vankuver dengizi portlari, Tander-Bey va Toronto \u2014 ko\u2018l portlari.<\/p>\n\n\n\n

Tarixi.<\/strong>\u00a0Kanada qirg\u2018oqlariga yevropaliklardan birinchilardan bo\u2018lib IX-X asrlarda vikinglar borgan. Lekin Kanadaning ochilishi venetsiyalik dengizchi Jovanni Kabotta nomi bilan bog\u2018liq. Kabotto ingliz xizmatida bo\u2018lib, 1497-yilda Nyufaundlend oroliga kelib tushadi. Lekin yangi yerlarni faol o\u2018zlashtirishni fran- suzlar boshlab beradi. Jak Karte 1534-1536-yillarda Muqaddas Lavrentiya daryosi vodiysini tadqiq etadi. 1608-yildan esa Kanadani mustamlakaga aylantirish boshlanadi, bu hudud o\u2018sha paytda yangi Fransiya deb atalgan. 1663-yilda mahalliy hindu qabilalari bilan yaxshi munosabat o\u2018natish maqsadida yangi mustamlakada qirollik boshqaruvi o\u2019rnatildi. XVII asr oxirlarida Buyuk Britaniya Kanada hududlari uchun raqobatlasha boshladi. Bu raqobat XVIII asrning ikkinchi yarmida avj oldi va Fransuz armiyasi mag\u2018lubiyatga uchrab, Yangi Fransiya hududlarida Angliya huquqini tan oldi. 1867-yilda Kanada Britaniya dominioniga aylandi. 1931-yildan Kanada Britaniya Hamdo\u2018stligi tarkibidagi to\u2018liq mustaqil davlatga aylandi. II jahon urushidan so\u2018ng Kanadaga ko\u2018plab imrnigrantlar ko\u2018chib kelishadi. XX asrning 60-90-yillarida fransuz tilida so\u2018zlashuvchi Kvebek hamda Kanadaning ingliz aholisi o\u2018rtasida qarama-qarshilik yuzaga keladi (Kvebek suverenitet talab etadi). 2008-yil Olimpiadasini o\u2018tkazishga nomzodini qo\u2018ygan Kanada bu bahsni Xitoyga boy beradi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Rasmiy nomi — Kanada. Poytaxti — Ottava. Hududi — 9 970 610 km.kv. Davlat tili — ingliz va fransuz. Dini — katoliklar (46%), protestantlar (25%), shuningdek, provoslavlar, musulmonlar, induistlar, buddistlar. … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":22365,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[176],"tags":[],"class_list":["post-22830","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-shimoliy-amerika-mamlakatlari","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.0","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22830","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22830"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22830\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22846,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22830\/revisions\/22846"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22365"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22830"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22830"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22830"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}