{"id":22854,"date":"2022-03-29T13:02:42","date_gmt":"2022-03-29T10:02:42","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=22854"},"modified":"2022-03-29T13:02:43","modified_gmt":"2022-03-29T10:02:43","slug":"panama","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/panama\/","title":{"rendered":"Panama"},"content":{"rendered":"\n<p>Rasmiy nomi \u2014 Panama Respublikasi. Poytax\u00adti \u2014 Panama. Hududi \u2014 77100 km.kv. Aholisi \u2013 3 mln.dan ortiq kishi (2012). Davlat tili \u2014 ispan (ingliz tili ham keng tarqalgan). Dini \u2014 katoliklar 90%, protestantlar \u2014 6% ga yaqin. Pul birligi \u2014 balboa.\u00a0Geografik joylashuvi va tabiati.\u00a0Markaziy Amerikadagi davlat. G\u2018arbda Kosta-Rika (chegara uzunligi \u2014 330 km), sharqda \u2014 Kolumbiya (225 km) davlatlari bilan chegaradosh. Mamlakatning janubiy qirg\u2019oqlari Tinch okean, shimoliy qirg\u2018oqlari esa Karib dengizi bilan tutashgan. Quruqlikdagi chegara chizig\u2018ining umumiy uzunligi \u2014 555 km, qirg\u2018oq bo\u2018ylab chegara uzunligi esa 2490 km. Mamlakat hududining teng yarmini tog\u2018liklar egallagan. Faol Baru vulqoni (3475 m) Panamaning eng yuqori nuqtasi hisoblanadi. Qirg\u2018oq hududlari asosan pasttekislik va tepaliklardan iborat. Mamlakat seysmik beqaror hududda joylashgan, vulqon portlashlari va zilzilalar tez-tez bo\u2018lib turadi. Eng katta ko\u2018li \u2014 Bayano. Asosiy tabiiy boyliklari \u2014 mis, qizil daraxt, krivetkalar.\u00a0 Iqlimi \u2014 tropik. O\u2018simlik dunyosida banaut daraxti, tropik o\u2018rmon daraxtlari hamda Panama ko\u2018rki hisoblangan orxideyalar keng tarqalgan. Hayvonot olami rang-barang kapalaklar (turlari soni 1100 ga yaqin), gigant kapalaklarining besh turi (qanot uzunligi 15 sm ga yetadi), bundan tashqari o\u2018rmonlarida yaguar, puma kabi yirtqich hayvonlar mavjud. Qushlaming 850 turi, ilon, chayon, o\u2018rgimchaklar va turli hasharotlar keng tarqalgan. Tog\u2018li o\u2018rmon hududlarida kiyiklar ham mavjud.\u00a0 Davlat tuzilishi, siyosiy partiyalari.\u00a0Davlat tuzilishi \u2014 Prezident Respublikasi. Mamlakat 9 ta provinsiyadan iborat. Panama 1903-yil 3-noyabrda o\u2018z mustaqilligini e\u2019lon qilgan (ilgari Kolumbiya tarkibida edi), shu sana uning milliy Mustaqillik kuni bayramiga aylandi. Davlat va hukumat boshlig\u2018i \u2014 prezident. Qonun chiqaruvchi hokimiyat bir palatali \u2014 Qonunchilik Assambleyasidan iborat. Yirik siyosiy partiya\u00adlari \u2014 Demokratik muxolifatchilar Assambleyasi bloki, Arnulfist partiyasi, Leyboristlar partiyasi, Liberal-respublikachilar partiyasi, Panama xalq partiyasi.<\/p>\n\n\n\n<p>Iqtisodi, transport kommunikatsiyalari.&nbsp;Sanoatda va qishloq xo\u2018jaligida o\u2018sish deyarli sezilmayotgan bir vaqtda mamlakat iqtisodida bank sektorining faol rivojlanishi sezilmoqda. Sanoat asosan qishloq xo\u2018jalik mahsulotlariga ishlov berish va qayta ishlash bilan bog\u2018liq, boshqa sohalardan \u2014 neft tozalash va qurilish ancha taraqqiy etgan. Qishloq xo\u2018jaligi mahsulotlari YIMning 12% ini ta\u2019minlaydi. Qishloq xo\u2018jaligida sholi, banan, donli o\u2018simliklar, qahva, shakarqamish yetishtiriladi. Asosiy savdo hamkorlari \u2014 AQSH, Markaziy Amerika davlatlari, Yaponiya, YI mamlakatlari.&nbsp; Temiryo\u2018llarining umumiy uzunligi \u2014 238 km, avtomobil yo\u2018llari \u2014 8530 km, ichki suv yo\u2019llari uzunligi \u2014 800 km (shundan 82 km Panama kanaliga tegishli, ushbu kanal Tinch okeanni Atlantika okeani bilan bog`lab turadi). Asosiy portlari \u2014 Kolon, Kristobal, Panama.&nbsp;Tarixi.&nbsp;1502-yilda ispanlar tomonidan ochilgan Panama 1510-yilda Ispaniya mustamlakasiga aylandi. 1513-yilda Panama bo\u2018ynini kesib o\u2018tib, Tinch okean qirg\u2018oqlariga birinchi bo\u2018lib yevropalik Balbao yetib bordi. Hozirgi Panama Peru vitse-qirolligi, Yangi Grenada, 1821-yilda ispan hukmronligidan ozodbo\u2018lganidan so\u2018ng Buyuk Kolumbiya tarkibiga kiradi. 1903-vilda Panama o\u2018z mustaqilligini e\u2019lon qildi. 1904-yilda Panama va AQSH o\u2019rtasida Panama kanalining katta qismini AQSHga topshirish to\u2018g\u2019risida shartnoma imzolandi. 1965-yilda yangi shartnoma imzolanib, unga ko\u2018ra AQSH Panamaning Panama kanali ustidan suveren nazoratini tan oldi. 1968-yilda general O.Torrixos tomonidan o\u2019rnatilgan harbiy tuzum 16 yildan so\u2019ng, 1984-yilda fuqarolik hukumati qo\u2019liga o\u2018tdi. 1988-vildan buyon AQSH hukumati tomonidan narkotik moddalar savdo-sotig\u2018ida ayblanayotgan general Noryega davlat to\u2019ntarishini amalga oshirdi. Biroq Panamaga AQSH qo\u2018shinlari kiritildi va 1990-yilning yanvarida Noryega ularga taslim bo\u2018ldi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rasmiy nomi \u2014 Panama Respublikasi. Poytax\u00adti \u2014 Panama. Hududi \u2014 77100 km.kv. Aholisi \u2013 3 mln.dan ortiq kishi (2012). Davlat tili \u2014 ispan (ingliz tili ham keng tarqalgan). Dini \u2014 &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/panama\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":22365,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[176],"tags":[],"class_list":["post-22854","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-shimoliy-amerika-mamlakatlari","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.0","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22854","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22854"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22854\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22859,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22854\/revisions\/22859"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22365"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22854"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22854"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22854"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}