{"id":26717,"date":"2022-05-04T16:04:21","date_gmt":"2022-05-04T13:04:21","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=26717"},"modified":"2022-05-04T16:04:23","modified_gmt":"2022-05-04T13:04:23","slug":"efiop-yozuvi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/efiop-yozuvi\/","title":{"rendered":"EFIOP YOZUVI"},"content":{"rendered":"\n<p>EFIOP YOZUVI \u2014 Janubiy arabiy konsonant (undosh harfli) alifbo asosida kelib chiqqan bo&#8217;g&#8217;inli yozuv. Har bir belgi S+u (unli + undosh) tarzidagi ochiq bo&#8217;g&#8217;inni ifodalaydi, unlining tabiatidan kelib chiqqan holda, qo&#8217;shimcha chiziqlar bilan farqlanuvchi 7 variantga ega: qisqa a, cho&#8217;ziq y, 1, a, yo, o, undosh+e (ilmiy transkripsiyada hoz. talaffuzga mos keluvchi a, i, 1, a, e, o, E ifodalari qo&#8217;llanadi). &#171;Undosh+qisqa a&#187; belgisi asosiy variant hisoblanadi, qolganlari esa unga nisbatan belgilanadi. Efiop yozuvi chapdan o&#8217;nga qarab yoziladi; u Efiopiyadagi turli tillar, masalan, qadimiy efiop (geez), amxara, tigray, Tigre, oromo va boshqalarda qo&#8217;llanadi. Miloddan avvalgi 1-ming yillik o&#8217;rtalarida Yamandan ko&#8217;chib kelganlar bilan Efiopiyaga Janubiy som alifbosining bir tarmog&#8217;i \u2014 Janubiy arabiy konsonant alifboli yozuv kirib kelgan. U milodiy 5-asrgacha Janubiy arabiy yozuv bilan parallel rivojlangan holda iste&#8217;molda bo&#8217;lgan. Bo&#8217;g&#8217;inli Efiop yozuvi belgilarning qadimiy Janubiy som alifbosidagi tartibini va harflarning qadimiy nomlarini (bu nomlar finikiycha nomlar bilan mos keladi) saqlab qolgan. 4-5-asrlarda Aksum davlatida, chamasi, yunon madaniyati va yunon alifbosi ta&#8217;sirida Efiop yozuvi isloh qilindi: unlilar uchun belgi ifodalar joriy etiladi va yozuv yo&#8217;nalishi o&#8217;zgartiriladi. Efiop yozuvi Janubiy arabiy alifbodagi 29 belgidan 24 tasini saqlab qolgan; efiop tillarigagina xos bo&#8217;lgan tovushlar uchun mavjud belgilar shaklini bir oz o&#8217;zgartirish yo&#8217;li bilanyangi belgilar yaratiladi. 14-asr o&#8217;rtalarida amxar tilining tovushlarini ifodalash uchun yana 7 belgi ishlab chiqiladi. Belgilarning umumiy soni turli tillarda 202 tadan 270 tagacha yetadi. Efiop yozuvining kursiv shakli ishlab chiqilmagan. Ad.: Krachkovskiy I.Yu., Vvedenie v efiopskuyu filologiya, M., 1955; Starinin V.P., Efiopskiy yazj, M., 1967.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>EFIOP YOZUVI \u2014 Janubiy arabiy konsonant (undosh harfli) alifbo asosida kelib chiqqan bo&#8217;g&#8217;inli yozuv. Har bir belgi S+u (unli + undosh) tarzidagi ochiq bo&#8217;g&#8217;inni ifodalaydi, unlining tabiatidan kelib chiqqan holda, &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/efiop-yozuvi\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16402,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[189],"tags":[],"class_list":["post-26717","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-e-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26717","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26717"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26717\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26721,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26717\/revisions\/26721"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16402"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26717"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26717"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26717"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}