Har bir tilda bir xil jaranglaydigan va yoziladigan, lekin har xil ma’nolarga ega bo’lgan so’zlar mavjud. Bunday so’zlar omonimlar deb ataladi (yunonchadan homonymia \u2014 bir nomlik). Keling, o’ylashib ko’raylik-chi, ular qachon va nega mavjud bo’lar ekan? Aksariyat hollarda omonimlar til sohasida aloqalar paytida tilda avvaldan mavjud so’z yoniga aynan shunday xorijiy, ammo mutlaqo boshqa ma’noga ega so’z o’zlashtirshishidan vujudga keladi. Masalan, inglizcha bank \u2014 o’rindiq \u2014 so’zidan rus tilida qayiqdagi o’rindiqning nomi \u2014 banka shakllangan. Biroq, bundan ancha oldin rus tilida qadimiy umumslavyan o’zakdan kelib chiqqan «idish» ma’nosiga ega «banka» so’zi ham mavjud bo’lgan. Bunday so’zlar omonimik juftlikni yuzaga keltiradi. Ba’zan omonimik juftliklar ikkita har xil tildan o’zlashtirishdan tarkib topadi. Masalan, XVII asrda golland tilidan «kemadagi oshpaz» ma’nosini anglatuvchi kok so’zi o’zlashtirilgan edi, birmuncha keyinroq shu so’zning o’zi fransuz tilidan «xo’rpayma yakkakokil sochtarhi» ma’nosi bilan kirib keldi. Ular rus tilida omonimik juftlikni tashkil etadi. Omonimlar istalgan tilda sodir bo’ladigan odatiy so’z yasash jarayonlari natijasida shakllanadigan hollar ham uchraydi. Mana, sizga yaxshi tanish bo’lgan «kosa» so’zini olaylik. Uning ma’nolaridan biri \u2014 «xotin-qizlar sochi o’rimining usuli» \u2014 «chesat» fe’lining ketma-ketligidan kelib chiqqan. Boshqa ma’nosi bo’lsa \u2014 «o’t-o’lanlarni o’rish uchun moslama» \u2014 ya’ni chalgi, «kosit» fe’liga berib taqaladi. Va nihoyat, uchinchi ma’nosi \u2014 «tor va uzun sayozlik» \u2014 bu so’zning shevalardan birida qo’llanishidan vujudga kelgan. Omonimlar tilda mavjud bo’lgan so’zlar yangi ma’no kasb etganida ham shakllanishi mumkin. «Kon» (hayvon) misolida nimasi bilandir otga o’xshash bo’lgan gimnastika snaryadini shunday atashganda yuqoridagi hodisa sodir bo’ldi. Bunda mustaqil so’zga aylangan har bir ma’no omonimlik juftlikni vujudga keltirganini ko’ramiz. Omonimlarning bosh alomati \u2014 so’zlarning har xil leksikaviy ma’nosi. Masalan, har xil urg’uli so’zlar: zamok va zamok, muka va muka, yoki talaffuzi o’xshashlar: trut va trud, rod va rot \u2014 to’liqsiz, juz’iy omonimlardir. Biz rus tilidagi omonimiyaga misollarni ko’rib chiqdik, biroq u deyarli barcha taniqli tillarda mavjud. Masalan, inglizcha so’z bo’lgan flaw \u2014 yoriq va flaw \u2014 shamol qattiq esishi, Olmoncha zug \u2014 poyezd va zug \u2014 oqim va fransuzcha peche \u2014 shaftoli va peche \u2014 baliq ovlash \u2014 ham omonimlar sanaladi. Tildagi omonimiya ana shunaqangi qiziq hodisa.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Har bir tilda bir xil jaranglaydigan va yoziladigan, lekin har xil ma’nolarga ega bo’lgan so’zlar mavjud. Bunday so’zlar omonimlar deb ataladi (yunonchadan homonymia \u2014 bir nomlik). Keling, o’ylashib ko’raylik-chi, ular … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":657,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21],"tags":[],"class_list":["post-3211","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilasizmi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3211","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3211"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3211\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3213,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3211\/revisions\/3213"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/657"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3211"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3211"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3211"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}