{"id":33512,"date":"2022-11-09T09:44:34","date_gmt":"2022-11-09T06:44:34","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=33512"},"modified":"2022-11-09T09:44:36","modified_gmt":"2022-11-09T06:44:36","slug":"ibn-xaldun-abduraxmon-abu-zayd-ibn-muhammad","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/ibn-xaldun-abduraxmon-abu-zayd-ibn-muhammad\/","title":{"rendered":"IBN XALDUN ABDURAXMON ABU ZAYD IBN MUHAMMAD"},"content":{"rendered":"\n<p>IBN XALDUN ABDURAXMON ABU ZAYD IBN MUHAMMAD (1332, Tunis \u2014 1406, Qohira) \u2014 Arab tarixchisi va faylasufi. Ibn Rushdning izdoshi. 1349-75 yillarda Tunis, FeS, G&#8217;arnota, Bujjoya (Jazoirda) hukmdorlari saroyida yuqori lavozimlarda ishlagan. 1382 yil Misrga kelib, mudarrislik qilgan, umrining oxirida molikiylar mazhabi qozisi bo&#8217;lgan. Ibn Xaldun Damashq shahrining Amir Temurga topshirilishi shartlari haqida muzokara olib borgan delegasiya tarkibiga kirgan edi. Shu tariqa Ibn Xaldun Amir Temur bilan shaxsan suhbatlashishga musharraf bo&#8217;lgan. Ibn Xaldunning dalolat berishicha, Amir Temur undan Mag&#8217;rib mamlakatlari, uning manzillari va shaharlarini batafsil bayon qilib berishni so&#8217;ragan. Ibn Xaldun Amir Temur tashqi siyosiy faoliyatiga salbiy nazar bilan qarashidan qat&#8217;i nazar, Sohibqiron shaxsiga munosib baho bergan. U Amir Temurning harbiy tarix sohasidagi teran bilimidan hayratga tushgan, uni &#171;munozara-bahslarni yaxshi ko&#8217;radigan o&#8217;tkir zakovatli va teran zehnli inson&#187;, deb ta&#8217;riflagan. Asosiy asari: &#171;kitob ul-ibar&#187; (&#171;ib-ratli misollar kitobi&#187;, 1370). Asarda Ibn Xaldun jamiyat taraqqiyoti xususida o&#8217;z fikrlarini hamda Sharq musulmon xalqlari (xususan, Mag&#8217;rib) tarixini bayon qilgan. Ibn Xaldun kishilar hayot tarzidagi tafovutlarni, asosan, geografik va boshqa moddiy omillarga bog&#8217;liq deb hisoblagan. Asarda Ibn Xaldun o&#8217;z tarixiy-ijtimoiy nazariyasini bayon qilib, axloq va ijtimoiy muassasalar kishilar turmushi bilan bog&#8217;liqligini hamda mehnat va kishilarning o&#8217;zaro munosabati jamiyat hayotida muhim ahamiyatga ega ekanligini ta&#8217;kidlagan. Ibn Xaldun tarixiy-ijtimoiy taraqqiyotning moddiy tamoyillarga asoslanishi haqida fikr yuritgan.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>IBN XALDUN ABDURAXMON ABU ZAYD IBN MUHAMMAD (1332, Tunis \u2014 1406, Qohira) \u2014 Arab tarixchisi va faylasufi. Ibn Rushdning izdoshi. 1349-75 yillarda Tunis, FeS, G&#8217;arnota, Bujjoya (Jazoirda) hukmdorlari saroyida yuqori &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/ibn-xaldun-abduraxmon-abu-zayd-ibn-muhammad\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":32566,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[199],"tags":[],"class_list":["post-33512","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-i-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33512","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=33512"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33512\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":33514,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33512\/revisions\/33514"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/32566"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=33512"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=33512"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=33512"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}