{"id":3708,"date":"2021-10-12T12:29:00","date_gmt":"2021-10-12T09:29:00","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=3708"},"modified":"2021-10-12T12:29:01","modified_gmt":"2021-10-12T09:29:01","slug":"kvant-nazariyasi-nima","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/kvant-nazariyasi-nima\/","title":{"rendered":"Kvant nazariyasi nima?"},"content":{"rendered":"\n<p>Yorug&#8217;lik \u2014 insoniyat uchun hamon ulkan jumboq bo&#8217;lib qolmoqda. Bilamizki, yorug\u2019lik to&#8217;lqinlari tarqaladi va yorug\u2019lik to&#8217;lqinlari birgalikda kelayotgan elektr va magnit tebranishlardan iboratdir. Bu \u2014 elektrmagnit to&#8217;lqin turlaridan biri. 1900 yilda olmon fizigi Maks Plank to&#8217;lqinsimon tabiatchi yorug&#8217;lik nazariyasining mohiyatini oxirigacha ochib bera olmasligini aniqlaydi. U yonib turgan narsa uzidan yorug&#8217;lik taratishini tushuntirishga harakat qildi. Uning nazariyasiga ko&#8217;ra, radiatsiya muntazam, uzluksiz oqim bilan emas, balki ulush-ulush holida yorug&#8217;lik tarqatadi. Har bir alohida energiya junbushi yorug&#8217;lik kvanti deb ataladi. Plank taklif etgan faraz endilikda &#171;kvant nazariyasi&#187; deb nom olgan. Radiatsiya energiyasining alohida kvantlari shu qadar maydaki, shu sababli uning oqimi uzluksizdek tuyuladi. Masalan, yulduz shu&#8217;lasiday bu zaif nur manbaidan sekundiga 60 000 000 kvant nur chiqib ko&#8217;zimizga yetib keladi va shu tufayli uning oqimi go&#8217;yo uzluksizdek tuyuladi. Hozirgi kunda olimlar nurni, bir tomondan, to&#8217;lqinsimonlik nazariyasi jihatidan, ikkinchi tomondan esa kvant nazariyasi nuqtai nazaridan tadqiq etmoqdalar. Alohida olingan hech bir fikr o&#8217;z-o&#8217;zicha hodisani tushuntirib bera olmaydi. To&#8217;lqinsimonlik nazariyasi yorug&#8217;lik tarqalishi kenglikda yoki biror materiya orqali o&#8217;tganida qanday hodisa yuz berishini to&#8217;la-to&#8217;kis tushuntirib bera olmaydi. Kvant nazariyasi esa yorug&#8217;likning qanday tug&#8217;ilishi va uni biror materiya yutganida nima sodir bo&#8217;lishini tushuntirib bera oladi. Nur va elektrmagnit nurlanishning boshqa turlari ancha-muncha murakkab hodisadir. Shu sababli na to&#8217;lqinsimonlik nazariyasi, na-da kvant nazariyasi har biri o&#8217;zicha yuz berayotgan hodisalarni to&#8217;la tushuntirib bera olmasligining hech bir ajablanarli tomoni yo&#8217;q.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yorug&#8217;lik \u2014 insoniyat uchun hamon ulkan jumboq bo&#8217;lib qolmoqda. Bilamizki, yorug\u2019lik to&#8217;lqinlari tarqaladi va yorug\u2019lik to&#8217;lqinlari birgalikda kelayotgan elektr va magnit tebranishlardan iboratdir. Bu \u2014 elektrmagnit to&#8217;lqin turlaridan biri. 1900 &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/kvant-nazariyasi-nima\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":657,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21],"tags":[],"class_list":["post-3708","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilasizmi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3708","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3708"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3708\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3710,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3708\/revisions\/3710"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/657"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3708"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3708"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3708"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}