Abdulla Qodiriy, o’zbek milliy adabiyotining ko’zga ko’ringan namoyandalaridan biri. U jurnalist, tarjimon sifatida ham mashhur bo’lgan. O\u2018z ijodi davomida ellikdan ortiq adabiy taxallus qo’llagan, shulardan \u00abJulqunboy\u00bb taxallusigina mashhur. Ulug’ adib Toshkentning Samarqand Darboza dahasida bog’bonlik bilan kun kechiruvchi kambag’al oilada dunyoga keldi. 1904 \u2014 1906-yillar eski maktabda va rus tuzem maktabida tahsil oldi. Oilasi kambag’allashgani sababli bolalikdan mustaqil mehnat qila boshladi, turli kasblarni egalladi, mahalliy savdogarlarga kotib va yordamchi bo’lib ishladi. Shundan so’ng Eski shahar Ozuqa qo’mitasining bosh kotibi (1918), \u00abOziq ishlari\u00bb gazetasida muharrir (1919), \u00abIshtirok iyun\u00bb va \u00abQizil bayroq\u00bb gazetalarida adabiy xodim, shuningdek \u00abMushtum\u00bb jurnalida tahrir hay\u2019ati a\u2019zosi bo’lib xizmat qildi. Bo’lg’usi adibning ilk ijodi 1913 \u2014 1914-yillarda boshlangan. Dastlab u shoir sifatida \u00abAhvolimiz\u00bb, \u00abMillatimga\u00bb, \u00ab\u0422\u043e’\u0443\u00bb kabi she\u2019rlar yozadi. Unda o’z xalqini ilm-ma\u2019rifatga chorlaydi. U o\u2019zining 1915-yilda nashr etilgan \u00abBaxtsiz kuyov\u00bb nomli sahna asari bilan dramaturg sifatida ham taniladi. Abdulla Qodiriy shoir, dramaturg bo’lish bilan birga mohir felyetonchi, hajvchi, hikoyanavis, qissanavis va birinchi romannavis sifatida ham ma\u2019lum va mashhurdir. Adib \u00abJuvonboz\u00bb, \u00abUloqda\u00bb kabi hikoyalari va \u00abKalvak mahzumning xotira daftaridan\u00bb, \u00abToshpo’lat tajang nima deydi?\u00bb kabi hajviy qissalarida jamiyatdagi va odamlar orasidagi nopokliklarni hajv qiladi. Abdulla Qodiriy eng avvalo adabiyotimiz tarixida birinchi o’zbek milliy tarixiy anlarini yaratgan adib, san\u2019atkor sifatida katta shuhrat topgan. \u00abO’tgan kunlar\u00bb romani adibning shoh asaridir. Xalqimizning 19-asr o’rtalaridagi ijtimoiy-siyosiy va ma\u2019naviy silsilalarga boy murakkab bir davri haqida hikoya qiluvchi bu badiiy go’zal asari bilan Abdulla Qodiriy o’zbek romanchilik maktabiga asos soldi va Alisher Navoiydan keyin o’tgan eng ulug’ o’zbek adibi bo’lib qoldi. Otabek bilan Kumushbibilarning boshdan kechirganlari roman mavzusi asosini tashkil etadi. Xuddi shu bahonada davrning ijtimoiy-siyosiy muhiti ham badiiy umumlashtiriladi. Roman tili nihoyatda boy, jozibali va sermazmun bo’lib, uning o’ta o’qimishli bo’lishini ta\u2019minlagan. Adibning \u00abMehrobdan chayon\u00bb nomli ikkinchi romanida Qo’qon xoni Xudoyorxon davriga xos adolatsizliklar, fitnafasodlar, qing ‘irliklar fosh etiladi. Bularga qarshi kurashda Anvar va Ra\u2019nolar ko’rsatgan jasorat ulug’lanadi. Abdulla Qodiriyning \u00abObid ketmon\u00bb qissasi (1935) esa qishloq hayotidan yozilgan dastlabki yirik nasriy asar sifatida muhimdir. Abdulla Qodiriy shaxsga sig’inish davrining qurboni bo’ldi. U 1937-yil 31- dekabrda hibsga olinib, ko’p o’tmasdan qatl etilgan. 1956 yilga kelib yozuvchi oqlandi, uning adabiy merosi o ‘rganila boshlandi. Istiqlol tufayli nomi abadiylashtirilib, ko’chalar, mahalla, maktab, madaniyat uylari, institut adib nomi bilan yuritila boshlandi. Uning asarlari qator xorijiy tillarda nashr etilgan. O’zbekiston Respublikasi Prezidentining qarori bilan Abdulla Qodiriy tavalludining 100 yilligi mamlakatimizda keng nishonlandi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Abdulla Qodiriy, o’zbek milliy adabiyotining ko’zga ko’ringan namoyandalaridan biri. U jurnalist, tarjimon sifatida ham mashhur bo’lgan. O\u2018z ijodi davomida ellikdan ortiq adabiy taxallus qo’llagan, shulardan \u00abJulqunboy\u00bb taxallusigina mashhur. Ulug’ adib … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1606,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[104],"tags":[],"class_list":["post-4083","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bolalar-uchun","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4083","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4083"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4083\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4084,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4083\/revisions\/4084"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1606"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4083"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4083"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4083"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}