{"id":520,"date":"2021-09-01T13:42:46","date_gmt":"2021-09-01T10:42:46","guid":{"rendered":"http:\/\/milliycha.uz\/?p=520"},"modified":"2024-07-22T07:55:16","modified_gmt":"2024-07-22T04:55:16","slug":"kashandalik-irodasizlikning-oqibati","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/kashandalik-irodasizlikning-oqibati\/","title":{"rendered":"Kashandalik — irodasizlikning oqibati"},"content":{"rendered":"\n

Chekish \u2014 aksariyat kelib kiqishi o\u2018simliklardan bo\u2018lgan turli vositalarni tutab yonishidan hosil bo\u2018luvchi tutun bilan nafas olish, ya\u2019ni — pirolitik ingalyasiyasi. Bundan maqsad organizmni ushbu tutut tarkibida hozir bo\u2018lgan faol moddalar bilan boyitgan holda shirakayf holatga erishish. Odatda chekish vositalari bosh miyasiga psixoaktiv moddalarning tezkor yetib borishi tufayli narkotik xususiyatlarga ega (tamaki, nasha, qoradori va h.k ). Kattami, kichikmi — chekish baribir zarar yetkazadi.<\/p>\n\n\n\n

Deyarli hammamiz uchun allaqachon odatiy bo\u2018lib qolgan ko\u2018rinishlardar biri — sigaret chekayotgan odam.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sigareta chekish uchun mo\u02bbljallangan, tamaki barglarini quritib, maydalab, qog\u02bboz silindrga (odatda, 120 mm uzunlikda va 10 mm diametrli) solingan mahsulotdir. Tamakidan tashqari unga boshqa masalliqlar ham qo\u02bbshiladi. Sigaretaning bir uchi olov yordamida tutatilib, boshqa (odatda filtrli) uchidan tutun so\u02bbriladi. Uni ba\u02bczan sigareta trubkasidan ham chekiladi. Asosiy masallig\u02bbi tamaki bo\u02bblmagan noan\u02bcanaviy sigaretalar ham bor, ularga boshqa o\u02bbtlar (masalan, nasha) solinadi.<\/p>\n\n\n\n

Sigareta, boshqa tamaki mahsulotlari kabi sog\u02bbliq uchun o’ta zararli, ba\u02bczan saraton, yurak, nafas olish tizimi, qon aylanish tizimi xastaliklar va tug\u02bbma nogironlikka sabab bo\u02bblishi mumkin.<\/small>\"\"<\/small><\/p>\n\n\n\n

Afsuski, bugungi kunda gohida yoshlar va o\u2018smir yigit-qizlarni ham sigareta bilan ko\u2018rib qolishimiz mumkin. Diyorimiz bozorlari-yu savdo do\u2018konlarida to\u2018kin-sochinlik. Buning ustiga har bir mahsulotning ishlab chiqaruvchisi uni iloji bor qadar ko\u2018rkamroq, jozibadorroq qilib ko\u2018rsatishga intiladi. Lekin, zahar oltin qadah ichida keltirilsa ham zaharligicha qolaveradi.
<\/small>\"\"<\/small><\/p>\n\n\n\n

O’spirinlik\u2014 nozik davr. Bu davrda o’smirlar organizmida psixofiziologik o’zgarishlar, biokimyoviy jarayonlar jadallashgan palla bo’ladi. Endi mo’ylovi sabza urgan o’smir bolani hali kattalar qatoriga ham qo’shib bo’lmaydi. Ayni shu damlarda birdan ulg’ayib qolayotgan o’g’il-qizlar o’tish davrida o’z organizmida sodir bo’layotgan o’zgarishlar oldida biroz shoshib qolishadi. Shunda ularga kattalar yordami zarur. Ayniqsa, ota-ona bu borada farzandining eng yaqin sirdosh do’stiga aylanishi zarur. U bilan ochiqchasiga suhbatlashib, ko’ngliga yo’l topishning iloji bo’lmasa ota-ona o’smir o’g’il-qiziga o’spirinlik davri xususida tibbiy qollanmalar tavsiya etgani ma’qul. Maktabda esa psixolog yoki sinf rahbari (o’qituvchilar) o’z jinsi vakillari bilan alohida-alohida suhbat qurishi shart. O’tish davrida o’smir yigit-qizlar o’z organizmida kechayotgan jarayonlar xususida ishongan va o’ziga yaqin olgan kattalardan kerakli yordam va ma’lumotni olmasalar ularga ko’chadagi begonalar yordam qo’lini cho’zadi. Ammo bu «beg’araz yordamchilar» ba’zan o’smirlarni tezroq kattalar olamiga oshno etish uchun sigaretalar, ba’zan undanham battari — nasha kabi miyani zaharlovchi, xumor qiluvchi vositalardan foydalanishlari mumkin. O’z vaqtida farzandiga e’tibor bergan ota-ona uni ko’chaning yomon ta’siridan asrab qolishi mumkin.
<\/small>\"\"<\/small><\/p>\n\n\n\n

Tamaki barglari quritilgach esa ushbu radioaktiv moddaning zichligi yanada oshadi. Chekuv\u00adchining bronx va o’pkasi, buyrak hamda jigarida poloniy \u2014 210 radioaktiv moddasi asta-sekin to’planib boradi. Bu esa o’z navbatida saraton kasalligi rivojlanishida muhim omil hisoblanadi.
<\/small>\"\"<\/small><\/p>\n\n\n\n

Sigaretlarning tashqi ko’rinishi o’ta «glamur» qiyofada… \"\"<\/small><\/p>\n\n\n\n

… yoki chekishning salbiy oqibaqtlari suratlari tushirilgan (faqat ayrim mamlakatlarda) holdagi korinishda bo’lishi mumkijn. Labingizga sigareta tutishdan avval yana bir marta o’ylab ko’ring — bu shunga arziydimi???<\/p>\n\n\n\n

Birgina tamaki tutuni tarkibida is gazi, sianid (sinil) kislota, azot oksidi, aseton, asetalaldegid, akrolein, benzin, nitrobenzol, gidrazin (diamid) kabi qatorzaharli moddalar mavjud. Yopiq xonada chekuvchilar bilan hamroh bo’lgan sog’lomodam ham 80 foiz sigaret tutuni bilan to’yingan havodan nafas oladi va zararli moddalar uning ham organizmiga yuqori nafas yo’llari orqali kiradi. Bunday kashandalar bilan yonma-yon ishlovchi yoki yashovchi odamlar ham passiv chekuvchilar hisoblanishadi.
<\/small>\"\"<\/small><\/p>\n\n\n\n

AQShning Shimoliy Karolina shtatidan Amanda Felder «Facebook» ijtimoiy tarmog\u2018ida sog\u2018lom (ayrim manbalarga ko\u2018ra — tasodifan haloq bo\u2018lgan) odam o\u2018pkasi va 20 yil davomida kuniga 1 pachkadan sigaret chekkan odamning o\u2018pkasini taqqoslanishi aks ettirilgan videorolikni yuklagan. Atigi bir necha kun o\u2018tib ushbu rolikni 600 000 ortiq inson ko\u2018rib chiqqan. Rolikda ikkala o\u2018pkaga ham havo berilgan. Rolikda ko\u2018rinishicha kashandaning o\u2018pkasi o\u2018z elastikligini yo\u2018qotgan va keraklicha havoga to\u2018la olmagan.<\/p>\n\n\n\n

O’smir yigitlar (va qizlar!) ayni «o’tish davri»da organizmi jadal faoliyat yuritayotgan va unga ko’proq nikotin emas, balki meva-sabzavotlar iste’mol qilish zarurligini bilarmikan? Ochiq havodagi sayr, sport bilan shug’ullanish, o’z vaqtida uxlash, oqilona ovqatlanish, kun tartibiga qat’iy amal qilish salomatlik garovidir. Sog’lom inson esa uzoq umrko’radi. Oilasi va yaqinlari koriga yarab hamda jamiyat taraqqiyoti, ona Vatan ravnaqi uchun munosib hissa qo’shadi.
<\/small>\"\"<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Chekish \u2014 aksariyat kelib kiqishi o\u2018simliklardan bo\u2018lgan turli vositalarni tutab yonishidan hosil bo\u2018luvchi tutun bilan nafas olish, ya\u2019ni — pirolitik ingalyasiyasi. Bundan maqsad organizmni ushbu tutut tarkibida hozir bo\u2018lgan faol … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":521,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[25],"tags":[],"class_list":["post-520","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-qiziqarli-faktlar","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.0","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/520","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=520"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/520\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":522,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/520\/revisions\/522"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/521"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=520"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=520"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=520"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}