AZOT TO’PLOVCHI MIKROORGANIZMLAR, azotfiksatorlar \u2014 atmosferadagi molekulyar azot (N2) ni o’zlashtiruvchi va uni organik birikmalarga o’tkazuvchi mikroorganizmlar. Azot to\u2019plovchi mikroorganizmlarga dukkakli o’simliklar (beda, sebarga, no’xat va boshqalar) bilan simbioz hayot kechiruvchi Phisobium turkumiga mansub bakteriyalar kiradi. Dukkakli o’simliklar yoqilgan har bir gektar maydonda yiliga 100\u2014 250 kilogramm va undan ortiq Azot to\u2019plovchi mikroorganizmlar azoti to’planadi. Beda ildizida to’plangan biologik azot tuproq unumdorligini oshiradi, tuproq tarkibidagi chirindi miqdorini ko’paytiradi, tuproqning gidrolitik kislotaligini pasaytiradi. Dukkaksiz o’simliklar (qandog’och, jiyda va boshqalar) ildizida tuganaklar hosil qiluvchi aktinomisetlar ham Azot to\u2019plovchi mikroorganizmlar hisoblanadi. Ba’zi azot to’plovchi bakteriyalar ayrim tropik o’simliklar bargi to’qimalarida tuganaklar hosil qilib rivojlanadi. Tuproqda va suv havzalarida erkin yashovchi sporali anaerob bakteriya \u2014 klostridium, aerob sharoitda yashovchi mikroorganizmlar \u2014 azotobakter, oligonitrofillar (azotsiz oziqmuhitida yashovchi bakteriyalar) ham azot to’plovchi faol mikroorganizmlarga kiradi. Ko’k-yashil suvo’tlarning ko’pchilik turlari (Nostok, Anabaena va boshqalar), ayrim to’q-qizil oltingugurt bakteriyalar va yashil bakteriyalar ham aktiv Azot to\u2019plovchi mikroorganizmlardir. Azot to’plovchi ko’k-yashil suvo’tlarning 80 turi ma’lum bo’lib, 45 turi O’rta Osiyo tuproqlari va suv havzalarida tarqalgan. Ayrim zamburug’ turlari, achitqilar, spiroxetlar va boshqalar ham Azot to\u2019plovchi mikroorganizmlar azotini to’plashda ishtirok etadi. Azot to\u2019plovchi mikroorganizmlar tabiatda azotning aylanishida, xususan o’simlikni o’zlashtira olish mumkin bo’lgan azot bilan ta’minlashda, ya’ni Azot to\u2019plovchi mikroorganizmlar azotini o’simliklar foydalanadigan ko’rinishga keltirishda katta ahamiyatga ega.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
AZOT TO’PLOVCHI MIKROORGANIZMLAR, azotfiksatorlar \u2014 atmosferadagi molekulyar azot (N2) ni o’zlashtiruvchi va uni organik birikmalarga o’tkazuvchi mikroorganizmlar. Azot to\u2019plovchi mikroorganizmlarga dukkakli o’simliklar (beda, sebarga, no’xat va boshqalar) bilan simbioz hayot … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3077,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[107],"tags":[],"class_list":["post-5892","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-a-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5892","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5892"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5892\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5893,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5892\/revisions\/5893"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3077"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5892"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5892"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5892"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}