{"id":68394,"date":"2023-04-19T16:41:18","date_gmt":"2023-04-19T13:41:18","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=68394"},"modified":"2023-04-19T16:41:19","modified_gmt":"2023-04-19T13:41:19","slug":"zilzila-yer-qimirlash","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/zilzila-yer-qimirlash\/","title":{"rendered":"Zilzila, yer qimirlash"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Zilzila, yer qimirlash <\/strong>&#8212; Yer po`stining ichki qismidagi tabiiy kuchlar ta\u2019sirida sodir bo`ladigan silkinishlar. Sabablariga qarab tektonik vulkan va o`pirilish zilzilalariga bo`linadi. Silkinish paydo bo`lgan joy zilzila o`chog`i, uning markazi esa giposyentr deyiladi. Zilzila o`chog`i Yer po`stidan 50 km gacha, ba\u2019zan 700 km gacha chuqurlikda bo`lishi mumkin. Gipotsentrning yer yuzasidagi nuqtasi epitsentr deyiladi. Silkinishlar epitsentrda qattiq bo`lib, undan uzoqlashgan sari silkinish kuchi susaya boradi. Zilzila kuchi seysmik stansiyalarda seysmograflar vositasida o`lchanadi. Kuchli zilzilada yer yuzasida jarlar, yoriqlar paydo bo`ladi, qoyalar ag`darilib tushadi, daryo o`zanlari to`siladi, fontanlar yuzaga keladi, bularning hammasi suv toshqini, yong`inlarga sabab bo`ladi. Natijada zilzila bo`lgan joyning qiyofasi o`zgaradi. Zilzila ko`pincha tektonik harakatlar tez-tez yuz beradigan tog`li hududlarda sodir bo`ladi (Tinch okean va O`rta dengiz bo`ylari, Alp, Kavkaz-Himolay tog`lari). MDHda bo`ladigan zilzilalarning ko`pchiligi Karpatdan Kamchatkagacha bo`lgan zonada sodir bo`ladi. O`rta Osiyo ham juda faol seysmik hudud hisoblanadi. 1966-yil 26-apreldagi Toshkent zilzilasi o`rta quvvatli bo`lishiga qaramay, zilzila o`chog`i yer yuziga yaqin joylashganligi tufayli qisman vayronagarchilikka sabab bo`lgan. Zilzila kuchi seysmik ballar bilan aniqlanadi. Jahonda 12 balli seysmik shkala qabul qilingan. Zilzila sabablarini seysmologiya fani o`rganadi. Bir yil mobaynida 100 mingdan 1 mln. martagacha zilzila bo`lishi mumkin. Shulardan bir necha mingtasigina kishilarga seziladi. Xalq xo`jaligiga zarar yetkazadigan zilzilalar esa yiliga bir necha yuz marta bo`ladi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zilzila, yer qimirlash &#8212; Yer po`stining ichki qismidagi tabiiy kuchlar ta\u2019sirida sodir bo`ladigan silkinishlar. Sabablariga qarab tektonik vulkan va o`pirilish zilzilalariga bo`linadi. Silkinish paydo bo`lgan joy zilzila o`chog`i, uning markazi &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/zilzila-yer-qimirlash\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":55935,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[342],"tags":[],"class_list":["post-68394","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-z-harfiga-oid-geografiyaga-oid-ensiklopedik-atamalar","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/68394","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=68394"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/68394\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":68395,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/68394\/revisions\/68395"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/55935"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=68394"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=68394"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=68394"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}