{"id":71143,"date":"2023-04-23T12:06:14","date_gmt":"2023-04-23T09:06:14","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=71143"},"modified":"2023-04-23T12:06:15","modified_gmt":"2023-04-23T09:06:15","slug":"bozor-iqtisodiyotiga-otish-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/bozor-iqtisodiyotiga-otish-2\/","title":{"rendered":"BOZOR IQTISODIYOTIGA O\u2019TISH"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>BOZOR IQTISODIYOTIGA O\u2019TISH <\/strong>\u2014 an\u2018anaviy va rejali buyruqbozlik tuzumidagi iqtisodiy munosabatlardan bozor munosabatlariga o\u2019tish jarayoni. Bu jarayon iqtisodiy zarurat, chunki an\u2018anaviy yoki rejali buyruqbozlik tizimlari barqaror iqtisodiy taraqqiyotni va xalq farovonligini ta\u2018minlay olmay qoladi hamda Bozor iqtisodiyotiga o\u2019tish orqali iqtisodiy ravnaqqa erishish yo\u2019li tanlanadi. Tarixan Bozor iqtisodiyotiga o\u2019tishning uch yo\u2019lini ko\u2019rsatish mumkin: 1) an\u2018anaviy natural xo\u2019jaligi iqtisodiyotidan Bozor iqtisodiyotiga o\u2019tish; 2) qoloq va mustamlaka xarakteridagi iqtisodiyotdan Bozor iqtisodiyotiga o\u2019tish; 3) rejali buyruqbozlik iqtisodiyotdan Bozor iqtisodiyotiga o\u2019tish. Shunga ko\u2019ra Bozor iqtisodiyotiga o\u2019tishning ilk klassik modeli; mustamlakachilik zulmidan ozod bo\u2019lgan Osiyo va Afrika mamlakatlari modeli; sobiq sotsialistik mamlakatlar modeli mavjud. Klassik model eng ko\u2019hna model sifatida Yevropa mamlakatlariga xos bo\u2019lgan. Bu yerda Bozor iqtisodiyotiga o\u2019tish ko\u2019p bosqichli bo\u2019lib, asrlar davom etgan tabiiy-tarixiy jarayon shaklida kechgan. Dastlab an\u2018anaviy natural xo\u2019jalik-mayda tovar xo\u2019jaligiga, bu esa o\u2019z navbatida asov bozor iqtisodiyotiga aylangan. Bozor iqtisodiyotiga o\u2019tishga xos bo&#8217;\u2017&#8217;lgan qonuniyatlar Yevropa mamlakatlarida dastlabki sinovdan o\u2019tgan. Osiyo va Afrika mamlakatlari modelini amalga oshirish to\u2019plangan tarixiy tajribaga tayandi: an\u2018anaviy xo\u2019jalikni bozor xo\u2019jaligiga aylantirish mustamlakachilik zulmi sharoitida metropoliyalar ta&#8217;sirida boshlandi va ular manfaatiga xizmat qildi, bu jarayon sun\u2018iy ravishda to\u2019xtatilmay, aksincha mamlakatlar ozodlikka erishgan sharoitlarda ham davom etdi, bozor munosabatlari o\u2019z tabiatiga mos tushadigan iqtisodiy zamindan &#8212; xususiy mulkchilikdan o\u2019sib chikdi, chet elning moddiy va moliyaviy yordamiga tayandi. Bozor iqtisodiyotiga o\u2019tish jarayoni tarixiy sakrash shaklida, ya&#8217;ni Yevropa uchun muqarrar bo\u2019lgan tarixiy bosqichlarni o\u2019tamay, ularni chetlagan holda an\u2018anaviy iqtisodiyot yoxud rivojlanmagan bozor xo\u2019jaligidan uning rivojlangan shakliga o\u2019tish sari bormoqda. Bozor iqtisodiyotiga o\u2019tishning eng so\u2019nggi modeli sobiq sotsialistik mamlakatlar modeli bo\u2019lib, o\u2019tish bu mamlakatlarda rejali buyruqbozlik iqtisodiyotini qayta qurish asosida bormoqda. Sobiq sotsialistik mamlakatlarda Bozor iqtisodiyotiga o\u2019tishning dastlabki shart-sharoiti har xil, shunga ko\u2019ra aholi orasida bozor ko\u2019nikmalari ham turlicha darajada saqlangan. Bu mamlakatlarda rejali buyruqbozlik xo\u2019jaligidan bozor iqtisodiyotining zamonaviy taraqqiy etgan shakliga o\u2019tiladi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>BOZOR IQTISODIYOTIGA O\u2019TISH \u2014 an\u2018anaviy va rejali buyruqbozlik tuzumidagi iqtisodiy munosabatlardan bozor munosabatlariga o\u2019tish jarayoni. Bu jarayon iqtisodiy zarurat, chunki an\u2018anaviy yoki rejali buyruqbozlik tizimlari barqaror iqtisodiy taraqqiyotni va xalq &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/bozor-iqtisodiyotiga-otish-2\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":56191,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[343],"tags":[],"class_list":["post-71143","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-b-harfiga-oid-fuqarolik-jamiyatiga-oid-ensiklopedik-atamalar","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/71143","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=71143"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/71143\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":71144,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/71143\/revisions\/71144"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/56191"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=71143"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=71143"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=71143"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}