{"id":72091,"date":"2023-04-26T16:07:51","date_gmt":"2023-04-26T13:07:51","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=72091"},"modified":"2023-04-26T16:07:52","modified_gmt":"2023-04-26T13:07:52","slug":"etatizm-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/etatizm-2\/","title":{"rendered":"ETATIZM"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>ETATIZM <\/strong>(fr. <em>etat <\/em><strong>\u2013 <\/strong>davlat) \u2014 davlatning jamiyat siyosiy va iqtisodiy sohalarida faol aralashuvini, asoslovchi ijtimoiy nazariya. Davlatning jamiyat hayotiga faol aralashuvi. Davlatni jamiyat taraqqiyotining yuqori natijasi va maqsadi hamda o\u2019z navbatida, iqtisodiy va ijtimoiy rivojlanishning asosiy, hal qiluvchi omili deb hisoblovchi ijtimoiy tafakkur yo\u2019nalishi. \u00abEtatizm\u00bb terminini Shveytsariyalik siyosatshunos N.Dro XIX asrda qo\u2019llagan. Etatizm iqtisodiy va siyosiy hokimiyatning o\u2019ta markazlashishi va byurokratlashishini, davlatning jamiyat hayotining barcha sohalari (iqtisodiy, ijtimoiy, madaniy va h.k.) da zo\u2019ravonligini anglatadi. Etatistik mafkuraning erkinlashuv va demokratiyaga qarshi xarakteri davlatning avtoritar, totalitar va fashistik shakllarida yaqqol namoyon bo\u2019ladi. XX asrning 30-yillarida Turkiyada Etatizm milliy iqtisodiyotning real modeli sifatida rasman tan olingan edi. Turkiya Respublikasining birinchi prezidenti M.K.Otaturk Etatizm siyosatini e\u2018lon qilgan va bu siyosat mamlakatning 1937-yilgi konstitutsiyasida mustahkamlab qo\u2019yilgan. Turli mamlakatlarning iqtisodiy tizimlari o\u2019z taraqqiyotining ayrim davrlarida amalda etatistik modelga muayyan darajada yaqinlashgan. Uning asosiy belgilari fashistlar Germaniyasi singari totalitar davlatlarda amalga oshirilgan. SSSR, Sharqiy Yevropa, shuningdek, Janubiy Sharqiy Osiyo va Lotin Amerikasi mamlakatlarida davlat iqtisodiyoti aslida etatistik iqtisodiyot bo\u2019lgan edi. Iqtisodiyot etatistik modelining samarasizligi SSSR va Sharqiy Yevropa mamlakatlari iqtisodiyotining sinishida ayniqsa yaqqol ko\u2019zga tashlandi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ETATIZM (fr. etat \u2013 davlat) \u2014 davlatning jamiyat siyosiy va iqtisodiy sohalarida faol aralashuvini, asoslovchi ijtimoiy nazariya. Davlatning jamiyat hayotiga faol aralashuvi. Davlatni jamiyat taraqqiyotining yuqori natijasi va maqsadi hamda &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/etatizm-2\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":56191,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[345],"tags":[],"class_list":["post-72091","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category--harfiga-oid-fuqarolik-jamiyatiga-oid-ensiklopedik-atamalar","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/72091","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=72091"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/72091\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":72096,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/72091\/revisions\/72096"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/56191"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=72091"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=72091"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=72091"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}