AMERITSIY (Americium), Am \u2014 sun’iy yo’l bilan olingan radioaktiv kimyoviy element, aktinoidlarga kiradi; tartib raqami 95. Barqaror izotoplari yo’q. Plutoniy (239Ri) ni neytronlar bilan nurlantirib, sintez qilingan (1944 yil oxiri \u2014 1945 yil boshlarida). Lantanoidlar qatorida lantandan keyin 6-o’rinda turadigan element yevropiy deb atalganidek, aktinoidlar qatorida aktiniydan keyin 6-o’rinda turadigan Ameritsiyga ham «Amerika» so’zidan olinib, Ameritsiy nomi berilgan. Massasining soni 237 dan 246 gacha bo’lgan izotoplari ma’lum, ular a-nurlanuvchilardir. Eng uzoq, yashaydigan izotoplaridan 241ap1 va 243at (yarim parchalanish davri T’=2 \u2014 7370 yil) o’zidan a-nurlar chiqarib turadi (a-nurlanish u-nurlanish ishtirokida boradi). Elementar Ameritsiy — kumush rang metall, suyuklanish temperaturasi 995\u00b0, qaynash temperaturasi 2607\u00b0. Ameritsiy va uning qattiq birikmalari o’zidan a-nurlar chikarib turadigan bo’lgani uchun qorong’ida yog’du sochadi. Valentligi birikmalarda 3 dan 6 gacha, eritmalarda ko’pincha 3. Uch valentli Ameritsiy eritmalari pushti rangli bo’ladi. Kimyoviy xossalariga ko’ra u lantanoidlarga o’xshash. Kislorod ta’sirida (uning tanqisligida) oksidlanib Ameritsiy oksidini ato, suyultirilgan kislota bilan o’zaro ta’sirlanib At3q tuzlarini, gaz holidagi vodorod bilan 50\u00b0 dayoq reaktsiyaga kirishib, digidrid Atn2, trigidridni Atn3 hosil qiladi. Ameritsiy kimyosi ustidagi ishlar uning asosan bir izotopi \u2014 «‘Am dan foydalanib bajarilgan, qolgan izotoplarini ishlatish uchun kifoya qiladigan miqdorda olish qiyin. 241Am berilliy bilan birga neytron manbalari tayyorlash uchun ishlatiladi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
AMERITSIY (Americium), Am \u2014 sun’iy yo’l bilan olingan radioaktiv kimyoviy element, aktinoidlarga kiradi; tartib raqami 95. Barqaror izotoplari yo’q. Plutoniy (239Ri) ni neytronlar bilan nurlantirib, sintez qilingan (1944 yil oxiri … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3077,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[107],"tags":[],"class_list":["post-7329","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-a-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7329","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7329"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7329\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7330,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7329\/revisions\/7330"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3077"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7329"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7329"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7329"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}