{"id":7368,"date":"2021-11-03T14:56:03","date_gmt":"2021-11-03T11:56:03","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=7368"},"modified":"2025-10-30T10:29:30","modified_gmt":"2025-10-30T07:29:30","slug":"abdulla-alaviy-1903-1931-kim-bolganini-bilasizmi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/abdulla-alaviy-1903-1931-kim-bolganini-bilasizmi\/","title":{"rendered":"Abdulla Alaviy (1903-1931) kim bo&#8217;lganini bilasizmi?"},"content":{"rendered":"\n<p>Cho\u2018lponning yaqin do\u2018sti va shogirdlaridan biri Abdulla Alaviy 1903 yili Toshkent viloyatining Piskent tumanida ziyoli oilasida dunyoga keldi. Bolalik paytlaridanoq tarix va adabiyot bilan qiziqdi, madrasa ta\u2019limi bilangina cheklanib qolmay, xususiy mutolaa yo\u2018li bilan ham bilim doirasini behad kengaytirdi. Ayni paytda u rus va nemis tillarini o\u2018rganib, shu tillarda yaratilgan adabiyot bilan ham tanisha boshladi.<\/p>\n\n\n\n<p>1917 yildan keyin u dastlab Piskent, keyin Toshkentda ochilgan yangi maktab va bilim yurtida o\u2018qidi. So\u2018ng ma\u2019lum vaqt o\u2018qituvchilik qilgach, Leningradga borib, oliy tahsil olishda davom etdi. Ayni paytda u yerdagi dorilfununlarning birida o\u2018zbek tili va adabiyotidan dars berdi. Abdulla Alaviy tom ma\u2019nodagi ziyoli bo\u2018lib, zamondoshlarining aytishlariga ko\u2018ra, arab, fors, turk tillari bilan birga frantsuz va lotin tillarini ham bilgan. Katta bilim sohibi bo\u2018lgan Abdulla Alaviy Samarqanddagi Pedagogika akademiyasida xizmat qilgan kezlarida bu yerda to\u2018plangan o\u2018zbek olimlari va yozuvchilari bilan ijodiy hamkorlikda bo\u2018lgan va ular hurmatini qozongan.<\/p>\n\n\n\n<p>Abdulla Alaviy o\u2018zbek mumtoz adabiyoti, adabiyot nazariyasi va yangi alifbo masalalariga bag\u2018ishlangan bir necha maqolalar bilan birga o\u2018nga yaqin she\u2019rlar ham qoldirgan. Bu maqola va she\u2019rlar\u2014miqdor jihatidan ko\u2018p bo\u2018lmasa-da, sifat nuqtai nazaridan katta e\u2019tiborga sazovor. Shoirning ayniqsa, yangi ruh bilan sug\u2018orilgan lirik she\u2019rlari 30-yillarda o\u2018zbek she\u2019riyatiga yangi tarovat olib kirgan. U Cho\u2018lpondan keyin she\u2019riyatimizdagi lirik ibtidoning yanada teranlashishiga hissa qo\u2018shgan. Uning \u00abYo\u2018lovchi\u00bb, \u00abErkin sahob\u00bb, \u00abArslonbobga\u00bb, \u00abDengizga\u00bb singari she\u2019rlaridagi yangi lirik tamoyillar o\u2018zbek shoirlarining keyingi avlodi, xususan, Rauf Parfi tomonidan davom ettirildi va qutlug\u2018 natijalarga olib kelmoqda.<\/p>\n\n\n\n<p>Abdulla Alaviy barmoq vazniga asoslangan o\u2018zbek she\u2019riyatining badiiy imkoniyatlarini kengaytirdi, o\u2018zbek adabiyotidagi sochma (erkin) she\u2019r boshlovchilardan biri bo\u2018ldi. Pskent tumanining Evalak qishlog\u2018ida istiqomat qilgan Berdi baxshi og\u2018zidan \u00abAlpomish\u00bb dostonini yozib olgan (1926).<\/p>\n\n\n\n<p>Abdulla Alaviy XX asr o\u2018zbek adabiyotining baland siymolaridan biri bo\u2018lishi mumkin bo\u2018lgani holda avji ijodi gullagan pallada og\u2018ir xastalikdan so\u2018ng 1931 yil Samarqandda vafot etgan. Uning vafoti Cho\u2018lpon singari shoirlarni larzaga solgan va ular Abdulla Alaviy vafotiga bag\u2018ishlangan marsiyalar yozganlar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Cho\u2018lponning yaqin do\u2018sti va shogirdlaridan biri Abdulla Alaviy 1903 yili Toshkent viloyatining Piskent tumanida ziyoli oilasida dunyoga keldi. Bolalik paytlaridanoq tarix va adabiyot bilan qiziqdi, madrasa ta\u2019limi bilangina cheklanib qolmay, &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/abdulla-alaviy-1903-1931-kim-bolganini-bilasizmi\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7369,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[100],"tags":[],"class_list":["post-7368","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-adabiyot","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7368","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7368"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7368\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":163303,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7368\/revisions\/163303"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7369"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7368"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7368"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7368"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}