{"id":7766,"date":"2021-11-04T14:38:06","date_gmt":"2021-11-04T11:38:06","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=7766"},"modified":"2025-10-30T11:42:49","modified_gmt":"2025-10-30T08:42:49","slug":"gafur-gulom-1903-1966-kim-bolganini-bilasizmi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/gafur-gulom-1903-1966-kim-bolganini-bilasizmi\/","title":{"rendered":"G\u2018afur G\u2018ulom (1903-1966) kim bo&#8217;lganini bilasizmi?"},"content":{"rendered":"\n<p>O\u2018zbek adabiyotining mashhur namoyandalaridan biri G\u2018afur G\u2018ulom 1903 yil 10 mayda Toshkent shahrining Qo\u2018rg\u2018ontegi mahallasida tavallud topdi. To\u2018qqiz yoshida otasidan, o\u2018n besh yoshida onasidan yetim qolgan G\u2018afur avval eski maktabda, so\u2018ngra rus-tuzem maktabida ta\u2019lim oldi. U Oktyabr to\u2018ntarishidan keyingi yillarda muallimlar tayyorlov kursini bitirib, yangi usuldagi maktablarda o\u2018qituvchilik qildi. 1923 yildan bolalar uyida mudir va tarbiyachi, so\u2018ng \u00abKambag\u2018al dehqon\u00bb, \u00abQizil O\u2018zbekiston\u00bb, \u00abSharq haqiqati\u00bb gazetalari muharririyatlarida ishladi.&nbsp; Gazeta uning uchun dorilfunun rolini o\u2018tadi, xalq hayotini o\u2018rganish, unga faol aralashish yo\u2018lida muhim vosita bo\u2018ldi.<\/p>\n\n\n\n<p>Uning mamlakatni himoya qilish haqidagi tantanavor she\u2019rlari, o\u2018tmish sarqitlarini qoralovchi hajviyalari va xalqning kundalik ijodiy mehnatini olqishlovchi asarlaridan jamlangan \u00abDinamo\u00bb va \u00abTirik qo\u2018shiqlar\u00bb nomli dastlabki she\u2019riy to\u2018plamlari 1931\u20141932 yillarda chop etildi.<\/p>\n\n\n\n<p>Shoir 1930\u20141935 yillarda \u00abKo\u2018kan\u00bb dostonini, \u00abTo\u2018y\u00bb, \u00abIkki vasiqa\u00bb balladalarini yaratdi. Biroq, shoirning bir qator she\u2019rlari, xususan, biz ko\u2018p yillar jamoalashtirish mavzuidagi yirik asar deb maqtab kelgan \u00abKo\u2018kan\u00bb dostoni hozirgi davr talablari darajasida emasligi sezilib qoldi. Jumladan, unda boshdan-oyoq maqtalgan jamoalashtirish siyosati ma\u2019lum ijobiy natijalari qatorida cheksiz zulm-fojealarga ham sabab bo\u2018lganligi bor bo\u2018yicha realistik ifodalanmagan. Uning partiya, Vatan, Lenin, Oktyabr haqidagi she\u2019rlarida ham zamonasozlik mayllari sezilib turadi. Shu tufayli shoir ijodi bugungi kunda tanqidiy yondoshishni taqozo etadi.<\/p>\n\n\n\n<p>To\u2018g\u2018ri, adib barhayot davridayoq shaxsga sig\u2018inish ta\u2019sirida yaratilgan ayrim asarlarini qayta ko\u2018rib chiqqan. Ayrim misralarni yangidan yozib, she\u2019rga tabiiylik va hayotiylik bag\u2018ishlagan. Xuddi shu hol uning \u00abKuzatish\u00bb, \u00abSen yetim emassan\u00bb she\u2019rlariga ham xos bo\u2018lib, ular ham adib tomonidan qayta ishlangan.<\/p>\n\n\n\n<p>30-yillarda G\u2018afur G\u2018ulom hikoya, ocherk, feletonlar qatori \u00abNetay\u00bb, \u00abYodgor\u00bb, \u00abTirilgan murda\u00bb kabi qissalarini ham yaratdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Urush yillarida shoir o\u2018z ijodining butun haroratini fashist bosqinchilariga qarshi kurashayotgan xalqqa qaratdi, uning muqarrar g\u2018alabasiga ishonch ruhi bilan sug\u2018orilgan she\u2019rlar yaratdi. U \u00abSen yetim emassan\u00bb, \u00abKuzatish\u00bb, \u00abVaqt\u00bb, \u00abSog\u2018inish\u00bb kabi she\u2019rlar, publitsistik ocherk va maqolalar yozib, xalqni jang va mehnat g\u2018alabasiga otlantirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u2018afur G\u2018ulom urushdan keyingi yillarda ham adabiyot janrlarining ko\u2018pgina turlarida samarali qalam tebratib, yuksak badiiy asarlar yaratdi, publitsistika va adabiyotshunoslikka oid qator ajoyib maqolalarini e\u2019lon qildi. Uning ijodi xalq hayotining shu davrdagi o\u2018ziga xos yilnomasi o\u2018laroq namoyon bo\u2018ldi. Agar G\u2018afur G\u2018ulom bu davrda she\u2019riy asarlari bilan faylasuf shoir darajasiga ko\u2018tarilgan bo\u2018lsa, \u00abShum bola\u00bb qissasi, \u00abMening o\u2018g\u2018rigina bolam\u00bb singari hikoyalari bilan xalq turmushi va ruhini yaxshi biluvchi mohir nosir ekanligini namoyish etdi.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u2018afur G\u2018ulom o\u2018zbek tarjima maktabining maydonga kelishiga ham ulkan hissa qo\u2018shgan. U \u00abOtello\u00bb, \u00abQirol Lir\u00bb singari jahon va rus adabiyoti durdonalarini o\u2018zbek tiliga katta mahorat bilan o\u2018girgan.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u2018afur G\u2018ulom O\u2018zbekiston Fanlar akademiyasining haqiqiy a\u2019zosi (1943) edi. Unga 60 yillik yubileyi munosabati bilan O\u2018zbekiston xalq shoiri faxriy unvoni berilgan (1963).<\/p>\n\n\n\n<p>Shoirning ko\u2018pgina asarlari Osiyo va Yevropa xalqlari tillariga tarjima qilingan.<\/p>\n\n\n\n<p>O\u2018zbek she\u2019riyatining otashin jarchisi, ulkan so\u2018z san\u2019atkori G\u2018afur G\u2018ulom 1966 yil 10 iyulda Toshkentda vafot etgan. Vafotidan so\u2018ng \u00abBuyuk xizmatlari uchun\u00bb ordeni bilan mukofotlangan (2000).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>O\u2018zbek adabiyotining mashhur namoyandalaridan biri G\u2018afur G\u2018ulom 1903 yil 10 mayda Toshkent shahrining Qo\u2018rg\u2018ontegi mahallasida tavallud topdi. To\u2018qqiz yoshida otasidan, o\u2018n besh yoshida onasidan yetim qolgan G\u2018afur avval eski maktabda, &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/gafur-gulom-1903-1966-kim-bolganini-bilasizmi\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7769,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[100],"tags":[],"class_list":["post-7766","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-adabiyot","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7766","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7766"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7766\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":163388,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7766\/revisions\/163388"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7769"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7766"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7766"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7766"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}