{"id":88718,"date":"2023-06-28T11:28:58","date_gmt":"2023-06-28T08:28:58","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=88718"},"modified":"2023-06-28T11:31:08","modified_gmt":"2023-06-28T08:31:08","slug":"zijlar-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/zijlar-2\/","title":{"rendered":"Zijlar"},"content":{"rendered":"\n<p>Zijlar (forscha-bo\u2019yra)-qadimgi astronomik jadvallar. O\u2019rta asrlarda barcha astronomik rasadxonalar o\u2019z oldiga Quyosh, Oy va oddiy ko\u2019z bilan ko\u2019rinadigan sayyoralarning yulduzlar orasidagi harakatlarini kuzatish, kuzatish ma\u2019lumotlari asosida astronomik doimiylarning qiymatlarini hisoblab toppish; Oy va Quyosh taqvimlariga tegishli ma\u2019lumotlarning jadvallarini tuzish; shuningdek, yulduzlarning koordinatalari, yirik aholi punktlari va shaharlarning geografik koordinatalarini aniqlab, ularni jadvallarda aks ettrirish kabi vazifalarni qo\u2019yardi. Rasadxonalar faoliyatining katta qismi olingan kuzatish ma\u2019lumotlari asosida jadvallar tuzishni taqozo qilardi. Bunday ko\u2019p jadvallarni o\u2019z ichiga olgan astronomik asarlar, odatda Zijlar deb yuritilardi. Jadvallarning tik (vertical) va yotiq (gorizontal) chiziqlari (sonlari bilan birga) bo\u2019yrani eslatgani uchun ham, mazkur risolalar shunday nom bilan atalgan deb taxmin qilinadi. Fors olimlari qo\u2019lyozmalarida Zijlar atamasi VII asrdan boshlab, Arab xalifaligida astronomiyaga oid mashhur. Zijlar IX asrdan boshlab uchraydi. VIII-IX asrlarda qariyb 100 ga yaqin Zijlar tuzilgani ma\u2019lum.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zijlar (forscha-bo\u2019yra)-qadimgi astronomik jadvallar. O\u2019rta asrlarda barcha astronomik rasadxonalar o\u2019z oldiga Quyosh, Oy va oddiy ko\u2019z bilan ko\u2019rinadigan sayyoralarning yulduzlar orasidagi harakatlarini kuzatish, kuzatish ma\u2019lumotlari asosida astronomik doimiylarning qiymatlarini hisoblab &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/zijlar-2\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":55935,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[378],"tags":[],"class_list":["post-88718","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-z-harfiga-oid-tarixga-oid-ensiklopedik-atamalar","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/88718","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=88718"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/88718\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":88758,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/88718\/revisions\/88758"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/55935"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=88718"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=88718"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=88718"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}