{"id":95426,"date":"2023-07-29T15:39:54","date_gmt":"2023-07-29T12:39:54","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=95426"},"modified":"2023-07-29T15:39:58","modified_gmt":"2023-07-29T12:39:58","slug":"uchtut-chaqmoqtosh-konlari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/uchtut-chaqmoqtosh-konlari\/","title":{"rendered":"Uchtut chaqmoqtosh konlari"},"content":{"rendered":"\n<p>Uchtut chaqmoqtosh konlari &#8212; ashel, muste va yuqori paleolit davrlarida tayyorlangan tosh qurollar uchun xom ashyo manbalari. Uchtut chaqmoqtosh konlari miloddan avvalgi 5-4 ming yilliklarga oid. 1958 yil Buxoro viloyati Navoiy tumanining Uchtut qishlog&#8217;i yaqinidan Ya. G&#8217;ulomov rahbarligidagi Mohrndaryo ekspeditsiyasi a&#8217;zolari tomonidan topilgan va shu qishloq nomi bilan atalgan. 1961-67 yillari M.R.Qosimov va 1967-80 yillar T.Mirsoatov tomonidan o&#8217;rganilgan. Konning umumiy maydoni 8000 m2 bo&#8217;lib, shundan 1000 m2 qazib o&#8217;rganilgan va 32 ta chaqmoqtosh koni ochilgan. Uchtut chaqmoqtosh konlari Voronka yoki oval shaklida (eni 95-110 santimetrdan 4\u2014 5,5 metrgacha, chuqurligi 5-5,5 metrgacha) bo&#8217;lgan. Tog&#8217; jinsiga 1-2 metr qolganda konlar 3\u2014 4 martagacha kengayib borgan. Uchtut chaqmoqtosh konlarining tuproq qatlamidan saqlanib qolgan qurol izlari shaxtalar qanday qurollar yordamida qazilganligini aniqlash imkonini beradi. Uchtut chaqmoqtosh konlarining tuproq qatlamidan bug&#8217;uning kurak suyagi, yog&#8217;och qurollarning izlari, shaxtalar ichidan uchi silliqlangan hayvon shoxlari topilgan. Chaqmoqtoshlarni tosh qurollar bilan kavlab tog&#8217;jinsidan ajratib, so&#8217;ngra og&#8217;ir vazndagi qayroq toshlar bilan urib, bir necha bo&#8217;laklarga bo&#8217;lganlar. Nam tortgan chaqmoqtosh mo&#8217;rtroq bo&#8217;lib, qurol yasash oson bo&#8217;lgan. Odamlar kon yaqinida chaqmoqtoshlardan qurollar yasab, ibtidoiy ustaxonalar vujudga keltirishgan. Bunday toshga ishlov berish joylari Qizilqumning boshqa rayonlaridan ham topilgan. Bunga Amudaryo bo&#8217;g&#8217;ozi yaqinidagi Sultonuizdog&#8217; Toshkon makoni misol bo&#8217;la oladi. Hozirgacha Uchtut chaqmoqtosh konlaridan 35 xil tosh hamda hayvon shoxidan yasalgan qurollar topildi. Bular qadimgi odamlarning Uchtut chaqmoqtosh konlaridan uzoq muddat davomida xom ashyo manbai sifatida foydalanganini ko&#8217;rsatadi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Uchtut chaqmoqtosh konlari &#8212; ashel, muste va yuqori paleolit davrlarida tayyorlangan tosh qurollar uchun xom ashyo manbalari. Uchtut chaqmoqtosh konlari miloddan avvalgi 5-4 ming yilliklarga oid. 1958 yil Buxoro viloyati &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/uchtut-chaqmoqtosh-konlari\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":56191,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[213],"tags":[],"class_list":["post-95426","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-u-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/95426","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=95426"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/95426\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":95436,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/95426\/revisions\/95436"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/56191"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=95426"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=95426"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=95426"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}