{"id":98977,"date":"2023-08-13T13:44:47","date_gmt":"2023-08-13T10:44:47","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=98977"},"modified":"2023-08-13T13:44:51","modified_gmt":"2023-08-13T10:44:51","slug":"vektor-hisob","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/vektor-hisob\/","title":{"rendered":"Vektor hisob"},"content":{"rendered":"\n<p>Vektor hisob \u2014 matematikaning vektor ustida bajariladigan amallari va bu amallarning xossalarini tekshiradigan bo&#8217;limi. Vektor hisob 19-asrda fizika, mexanika talablari asosida vujudga keldi va rivojlandi. Ingliz matematigi U. Gamilton, nemis matematigi G. Grasman, ingliz fizigi J. Maksvell Vektor hisob taraqqiyotiga katta hissa qo&#8217;shishdi. Amerika fizigi J. Gibss Vektor hisobni hozirgi ko&#8217;rinishga keltirdi. Vektor hisob vektorlar algebrasi va vektor lar analizidan iborat. Vektorlar Algebrasining qoidalari odatdagi algebra qoidalaridan tubdan farq qiladi: ular vektor miqdorlarining fizik xossalarini ifodalaydi. Masalan, ikki kuchning teng ta&#8217;sir etuvchisini parallelogram qoidasi bo&#8217;yicha topish mumkinligini nazarda tutib, tomonlari qo&#8217;shiluvchi vektorlardan iborat parallelogram diagonalyami tasvirlovchi yangi s vektorga kuchlar parallelogrami \u2014 bir nuqtadan chiqqan a va b vektorlarining \u2014&#187; yig&#8217;indisi deyiladi: OS = s = a+b. Ayirish amaliga teskaridir: a-b=a+(-b); bu ayrim vektorlar parallelogramining ikkinchi diagonali va ni tasvirlaydi. Ikkitadan ortiq vektorning yig&#8217;indisi &#171;zanjir&#187; qoidasi asosida aniqlanadi: birinchi vektor oxiriga ikkinchi vektor, ikkinchisining oxiriga uchinchisi qo&#8217;yiladi va hokazolar. Birinchi vektor boshini eng so&#8217;nggi vektor oxiri bilan tutashtiruvchi vektor yig&#8217;indini beradi. Vektorlarni qo&#8217;shish amali o&#8217;rin almashtirish va guruhlash qoidalariga bo&#8217;ysunadi: a+b=b+a; a+(b+c)=(a+b)+c. Bir tekislikda yotmagan uchta vektor yig&#8217;indisi shu vektorlardan yasalgan parallelipiped diagonalini tasvirlovchi vektordan iborat. Vektorlarni qo&#8217;shish, ayirish va songa ko&#8217;paytirish amallari chiziqli amallar deyiladi. Vektorning Dekart koordinatlari uning uchta Dekart o&#8217;qidagi proektsiyalaridan iborat. Mexanika va fizikaning ko&#8217;p masalalari nuqtaning skalyar va vektor tabiatli funktsiyalarini kiritishni talab etdi. Masalan, bir tekis isitilmagan jismning t-rasi nuqtaning skalyar funktsiyasidir, oqib turgan suyuklik moddasining tezligi nuqtaning vektor-funktsiyasidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Vektor hisob \u2014 matematikaning vektor ustida bajariladigan amallari va bu amallarning xossalarini tekshiradigan bo&#8217;limi. Vektor hisob 19-asrda fizika, mexanika talablari asosida vujudga keldi va rivojlandi. Ingliz matematigi U. Gamilton, nemis &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/vektor-hisob\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":56191,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[207],"tags":[],"class_list":["post-98977","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-v-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/98977","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=98977"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/98977\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":98980,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/98977\/revisions\/98980"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/56191"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=98977"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=98977"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=98977"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}