ELIAVA SHALVA ZURABOVICH

ELIAVA SHALVA ZURABOVICH (1883.15.9, Kutaisi gubernyasining Taniri qishlog’i — 1937.3.12, Moskva) — Turkistonda bolshevikcha rejimni o’rnatgan siyosatchilardan. Peterburg universiteti yuridik fakultetida o’qigan (1903-09). Talabalik paytidan bolsheviklarga qo’shilgan. Vologda gubernyasi ijroiya … Read More

ELEYA MAKTABI

ELEYA MAKTABI — yunon falsafiy maktabi. Miloddan avvalgi 6-5-asrlarda Eleya shahrida (Italiyaning janubi) shakllangan. Asoschisi — Ksenofan; yirik namoyandalari Parmenid, Eleyalik Zenon, Samoslik Meliss, Gorgiy. Eleya maktabi vakillari sezgi a’zolarimiz … Read More

ELEMENTAR ANALIZ

ELEMENTAR ANALIZ — organik birikmalardagi uglerod, vodorod, azot, oltingugurt, galogenlar, fosfor va boshqalar elementlarni miqdoriy aniqlash yoki sifat analizida qo’llanadigan usullar majmui. Elementar analiz 2 bosqichdan iborat: 1) organik birikmani … Read More

ELEKTROSTAL

ELEKTROSTAL (1938 yilgacha Zatishe) — Rossiya Federatsiyasi Moskva viloyatidagi shahar. Temir yo’l stantsiyasi. Aholisi 146,3 ming kishi (2002). Moskva yaqinidagi metallurgiya va og’ir mashinasozlik sanoatlari markazi. Elektr metallurgiyasi (“Elektrostal”, “Elektrostaltyajmash”), … Read More

ELEKTROSKOP

ELEKTROSKOP (elektr… va … skopiya) — elektr zaryadlarni sezadigan va ularning kattaliklarini taxminan aniqlaydigan oddiy asbob. Elektroskop bir uchiga 2 ta metall yaproqcha sharcha mahkamlangan sterjendan iborat. Sterjen shisha idish … Read More

ELEKTRON NURLI TRUBKA

ELEKTRON NURLI TRUBKA — elektr signallarini ko’rinadigan tasvirlarga va optik tasvirlarni elektr signallariga o’zgartirib beradigan elektronnurli asbob. Elektr signallarini ko’rinadigan tasvirlarga aylantiruvchi Elektron nurli trubkalar jumlasiga ossillografik indikatorli Elektron nurli … Read More

ELEKTRONVOLT

ELEKTRONVOLT (EV) — xalqaro birliklar tizimiga kirmagan, ammo qo’llanib kelinayotgan energiya birligi; bitta elementar zaryad (elektron zaryad) ning elektr maydonida potentsiallar farqi 1 V ga teng bo’lgan ikki nuqtasi orasidan … Read More

ELEKTROKAR

ELEKTROKAR (elektro.. va inglizcha sag — arava) — akkumulyatorlar batareyadan tok olib ishlaydigan g’ildirakli (relssiz) o’ziyurar ixcham yuk mashinasi. Elektrokar shassi, akkumulyatorlar batareyasi, kuch va kommutasiya elektr jihozlari va tortish … Read More

ELEKTROGRAFIYA

ELEKTROGRAFIYA (elektro… va grafiya) — kitob, jurnal va boshqalar nashrlarning rangli tasvirlarini bosishning elektr va magnit usullari majmui (bosimsiz nusxa olish usuli). Elektrografiyaga elektrofotografiya, ferromagnitografiya (tovushni yozib olishga o’xshash) va … Read More

ETVESH

ETVESH — og’irlik kuchi gradientining tizimga kirmagan birligi; erkin tushish tezlanishining 1 santimetr masofada 10~9 sm/sek2 ga o’zgarishiga teng. E bilan belgilanadi. 1e=10 9S~2. L. Etvesh sharafiga qo’yilgan.