ELBAYON BEKATI

ELBAYON BEKATI — Surxondaryo viloyati Sho’rchi tumanidagi shaharcha. Tuman markazi (Sho’rchi shahri) dan 5 kilometr. Yaqin temir yo’l stantsiyasi — Sho’rchi (3 kilometr). Aholisi 4,9 ming kishi (2003). Xo’jaliklari va … Read More

ELAT

ELAT — kishilarning til, hudud, iqtisodiy va madaniy jihatdan tarixan tarkib topgan millatning oldingi birligi. Elat qabila bilan millat orasidagi etnik birlikning ko’rinishidir. Elatning shakllanishiga bir-biriga yaqin bir necha qabilalarning … Read More

ELASTIKLIK NAZARIYASI

ELASTIKLIK NAZARIYASI — mexanikaning tinch yoki harakatlanuvchi jismlarda yuk (kuch) ta’sirida hosil bo’ladigan siljish, deformatsiya va kuchlanishlarni o’rganadigan bo’limi. Kuch, temperatura, radioaktiv nurlanish va boshqalar ta’sirida bo’lgan har xil jismlar … Read More

EL ARSLON

EL ARSLON, Elarslon (? 1172.17.3) — anushteginiylar sulolasidan bo’lgan Xorazmshohlar davlati hukmdori (1156-72). Otsiz xorazmshohning o’g’li. El Arslon avval, Sulton Sanjarga itoat etishini biddirib, noma va sovg’a-salomlar yuborgan. Sulton El … Read More

ELAM TILI

ELAM TILI — qadimiy Elam davlatida va Eron tog’liklarining Janub qismida miloddan avvalgi 3-1-ming yilliklarda yashagan xalqning (o’lik) tili. Dravid tillari bilan qarindoshligi aniqlangan. Elam tilining ilk yodgorliklari — ibodatxonalarning … Read More

ELAM

ELAM — Mesopotamiyadagi Furot va Dajla daryolarining quyi o’zani sharqida, Eron yassi tog’ligining Janubiy g’arbiy qismida (Erondagi hozirgi Huziston va Luriston viloyatlari) joylashgan qadimiy davlat (miloddan avvalgi 3-ming yillik — … Read More

ELAK

ELAK — sochiluvchan mahsulotlar va materiallar (un, guruch, oxak, tsement, qum va boshqalar) ni metall to’r orqali o’tkazib, har xil mayda-yiriklikdagi zarralarga ajratish (elash) uchun mo’ljallangan qurilma. Ro’zg’or, qurilish va … Read More

“EL BAYROG’I”

“EL BAYROG’I” — milliy gazeta. 1917 yil 8 sentyabrdan Qo’qon shahrida “G’ayrat” kutubxonasi tomonidan nashr etila boshlagan. 1917 yil 13 dekabrdan keyin Turkiston muxtoriyatitsht rasmiy gazetasiga aylangan. “Turk elining moddiy … Read More

EKTOPARAZITLAR

EKTOPARAZITLAR (ekto… va Yunoncha — tekinxo’r), tashqi parazitlar — xo’jayin hayvon yoki o’simlik tanasi, poyasi sirtida yashab, uning hisobiga oziqlanib yashovchi organizmlar. Masalan, vilt kasalligini qo’zg’atuvchi zamburug’lar, ba’zi hasharotlar o’simlik … Read More

EKTODERMA

EKTODERMA (ekto… va derma) ko’p hujayrali hayvonlar murtagining tashqi qavati. Organizmlarning individual rivojlanishi davomida Ektodermadan nerv sistemasi, sezgi organlari, orqa miya, simpatik nerv gangliylari, visseral skelet, pigment hujayralar, tana qoplami … Read More