Author: Admin

“DONISHNOMA” – Ibn Sinoning falsafiy asari. 1031-39 yillarda yozilgan deb taxmin qilinadi. Fors tilida yozilgan. “Donishnoma” Ibn Sinoning ko’p jildli “kitob ash-shifo” asarining qisqartirilgan nusxasi. “Donishnoma” 4 bo’lim: mantiq, metafizika … Read More

DONISHMANDCHAXON – Chig’atoy ulusi hukmdorlaridan biri. Chingizxonning uchinchi farzandi O’qtoyxonnmng oltinchi pushti hisoblanadi. Amir Qazag’on (hukmronlik yillari 1346-58) Qozon Sultonxonni qatl (1346) etib, Donishmandchaxonni xon deb e’lon qiladi va uning … Read More

DONISHMANDIYA DAVLATI – Kappadokiya viloyati hududida bo’lgan qadimgi davlat (1071 — 1165). Poytaxti — Sivas shahri. Donishmandiya Davlatiga turkman amirlaridan biri — G’ozi Ahmad ibn Ali ibn Nasr donishmand (7-1106) … Read More

DONISHMAND HOJIB (13-asr) Chingizxon va uning vorislari davridagi nufuzli shaxslardan biri. Chingizxonning ko’pgina maxsus topshiriqlarini bajargan. Movarounnahrni mo’g’ullar tomonidan istilo qilinishida muhim rol o’ynagan (masalan, Zarnuqni egallashda, Chingizxon nomidan Muhammad … Read More

DONIYOROV TOSHPO’LAT (1892 — Toshkent — 1953) — o’zbek xalq qo’g’irchoqbozi, yangi shakldagi davlat qo’g’irchoq teatri tashkilotchilaridan. O’zbekistonda xizmat ko’rsatgan san’at arbobi (1944). “Chodir xayol” qo’g’irchoq teatrining mohir ijrochisi bo’lgan. … Read More

DONIYOR QO’G’IRCHOQBOZ (asli Shahsuvorov Doniyor, 1876-1962, Buxoro) — xalq qo’g’irchoq teatri ustasi. Tomoshani o’zbek va tojik tillarida ko’rsatgan. Bobosi Abdulla, otasi Shahsuvor san’atkor bo’lganlar. Doniyor qo’g’irchoqboz surnay chalishni otasidan va … Read More

DENATURATSIYA (de… va lotincha nature — tabiiy xususiyatlar) — turli xil fizik va kimyoviy omillar ta’sirida oqsillar, nuklein kislotalar va boshqa biopolimerlar molekulalarining o’ziga xos tabiiy (nativ) xususiyatlari yo’qolishi. Odatda, … Read More

DENATURATLANGAN SPIRT – zaharli va qulansa moddalar (piridin va boshqalar) aralashtirilgan etil spirti. Denaturatlangan spirtni boshqa eritmalardan farklash uchun unga rang beriladi. Denaturatlangan spirt lok, buyoklarni erituvchi sifatida va boshqa … Read More

DEMUSKIY DANIIL PORFIREVICH (1893-1954.7.5, Kiyev) — kinooperator. O’zbekistonda (1944) va Ukrainada (1954) xizmat ko’rsatgan san’at arbobi. “Ikki kun”, “Arsenal”, “Yer” kabi filmlari bilan shuhrat qozongan. Urush yillari Toshkent kinostudiyasida ishlab … Read More

DEMULTIPLIKATOR (de… va lotincha multiplicator — ko’paytiruvchi, kattalashtiruvchi) — avtomobilning tortish kuchini oshirishga imkon beruvchi mexanizm. Demultiplikator yuk avtomobillarida uzatmalar qutisi ikkilamchi valining aylanish tezligini kamaytirish, engil avtomobillarda esa uni … Read More