DYULONG VA PTI QONUNI

DYULONG VA PTI QONUNI – qattiq jismning issiqlik sig’imi o’zgarmas hajmda temperaturaga bog’liq emas va u taxminan 6 kal/(mol-K) yoki 25,12 J/(mol-K) ga teng ekanligi haqidagi empirik qoida. 1819 yilda … Read More

DYUNA

DYUNA (nemischa Dune) — shamol to’plagan qum tepalari. Dengiz, daryo, ko’llarning to’ziydigan qumli sohillarida paydo bo’ladi. Dyunaning shamolga qaragan tomoni sal qiya (8-20°), shamolga ters tomoni tik (30-40°) bo’ladi. Balandligi … Read More

DO’LANA KAPALAGI

DO’LANA KAPALAGI (Aporia crataegi L.) — oq kapalaklar oilasiga mansub, meva daraxtlari (olma, nok, olxo’ri, o’rik va boshqalar) ga katta zarar yetkazadigan zararkunanda hasharot. Yevrosiyo, Shimoliy Amerikaning mo’tadil mintaqalarida tarqalgan. … Read More

DO’LANA

DO’LANA (Crataegus L.) — ra’nodoshlar oilasiga mansub daraxt yoki buta. Balandligi 6-10 metr, tanasining yo’g’onligi 40-50 santimetr, sershox. 890 turi bor, shundan 10 turi O’zbekistonda o’sadi, Xitoy, Ispaniya, Italiya, Jazoir, … Read More

DO’L

DO’L — yumaloq yoki turli shakldagi muz parchalaridan iborat atmosfera yog’ini. Kattaligi 5-55 millimetr va undan ortiqroq, ba’zan tovuq tuxumidek ham bo’ladi. Yilning iliq vaqtlarida (temperatura 20° dan yuqori bo’lganda), … Read More

DO’KON

DO’KON (Arabcha) — 1) mol chakana sotiladigan joy — magazin; 2) hunarmand, kosibning ustaxonasi, hunar-mandlik ishxonasi; 3) to’quvchining dastgohi; 4) Kavkaz va yaqin Sharq mamlakatlarida vino sotiladigan kichikroq mayxona.

DO’ZAX

DO’ZAX, jahannam — ko’pchilik diniy ta’limotlarga ko’ra, din talablarini bajarmagan gunohkorlar oxiratda jazolanadigan joy. Yahudiylik, xristianlik, Islom dinlaridagi asosiy tushunchalardan biri. Qur’onda Do’zax haqida bir necha o’rinda ta’kidlab o’tilgan (6:128; … Read More

DYUSSELDORF

DYUSSELDORF — Germaniyadagi shahar, Dyussel daryosining Reyn daryosiga quyilish yerida joylashgan. Shimoliy Reyn-Vestfaliya yerining ma’muriy markazi, mamlakatning yirik iqtisodiy markazlaridan. Aholisi 568,4 ming kishi (1998). Dyusseldorf tarixiy manbalarda 12-asrdan, shahar … Read More

DYURKXEYM (DURKHEIM) EMIL

DYURKXEYM (DURKHEIM) EMIL (1858.15.4, Epinal – 1917.15.11, Parij) — frantsuz sotsiologi, frantsuz sotsiologik maktabi asoschisi. Individual-psixologik va biologik yo’nalishlarga qarshi chiqqan, jamiyatga individlar majmui bo’lmagan reallik deb qaragan. Ayni vaqtda … Read More

DYURER (DURER) ALBREXT

DYURER (DURER) ALBREXT (1471.21.5 — Nyurnberg — 1528.6.4) — nemis rang-tasviri ustasi, grafik rassomi, o’ymakor naqqoshi (gravyor), san’at nazariyotchisi; nemis Uyg’onish davri san’atining asoschisi. Zargarlik san’atini otasidan urgangan; M. Volgemut … Read More