DAYSUNXON

DAYSUNXON (1422-52) – oyrat xoni (1439 yildan). Daysunxon davrida hamma mo’g’ul erlarini oyrat xonligi qo’l ostida (qisqa muddatga) birlashtirishga erishilgan; bu birlashtirish jarayonida muhim rolni Daysunxonning 1 vaziri Esen o’ynagan. … Read More

DAYRIY TOSHKANDIY

DAYRIY TOSHKANDIY (16-asr 2-yarmi — Toshkent — 17-asr boshlari) — shoir. Hayoti va ijodi haqida Mutribiyning “Tazkirat ush-shuaro” (“Shoirlar tazkirasi”) asarida ma’lumot berilgan, she’rlaridan namunalar keltirilgan. Abdol sulshon (16-asrning 2-yarmi) … Read More

DAYR UL-BAHR

DAYR UL-BAHR – qadimgi Misr (Fiva yaqini) da qoyalar etagida (vodiy bo’ylab) joylashgan me’moriy majmua. Fir’avn Mentuxotep I xotirasiga qurilgan ehrom (miloddan avvalgi 21-asr) kolonnadalar bilan o’ralgan, yirik piramidali, devorlari … Read More

DAYR UZ-ZUR

DAYR UZ-ZUR (Arabcha Firib monastiri) — Suriya Arab Respublikasi sharqidagi shahar. Dayr uz-zur muhofazasining ma’muriy markazi. Furot daryosining o’ng sohilida, Halabdan Iroqqa boruvchi avtomobil yo’li ustida. Aholisi 133 ming kishi … Read More

“DAYMLER-BENTS AT”

“DAYMLER-BENTS AT” – yetakchi nemis avtomobil kontserni. 1926 yilda Gottlib Daymler va Karl Bents tomonidan Germaniyaning Shtutgart shahrida tashkil etilgan. Asosan yengil va yuk avtomobillari, og’ir yuk tortuvchi tyagachlar, kichik … Read More

DAYMYO

DAYMYO — o’rta asrlarda Yaponiyadagi yirik mulkdor knyazlar. “Daymyo” istilohi 11-asrda paydo bo’lib, yirik mulkdorlarni anglatgan. 14-15-asrlardan 16-asr oxirigacha Daymyolar Markaziy hokimiyatdan mustaqil bo’lishgan. Tokugava syogunlari hukmronligi davrida (1603-1867) mamlakat … Read More

DAIKA

DAIKA (inglizcha dike yoki duke — to’siq, tosh devor) — intruziv magmatik jism, parallel tekisliklar bilan chegaralanib, bo’shliqlardagi jinslar orasida yotadi. Dazmol ko’pincha qattiqroq jinslardan tuzilganligi va atrofdagi jinslarning nurab … Read More

DAZMOL

DAZMOL — gazlama, kiyim-kechak, ko’nchilik mahsulotlari va boshqalarga issiqlik ishlovi berish (qizdirib silliqlash) uchun mo’ljallangan asbob. Uy-ro’zg’orda, maishiy xizmat korxonalarida, tikuvchilik fabrikalarida, ko’n zavodlarida ishlatiladi. Ro’zg’orda ishlatiladigan Dazmolning ko’mir yoki … Read More

DAJLA

DAJLA — Turkiya va Irokdagi Daryo, qisman Suriya hududidan o’tadi. Uzunligi 1850 kilometr, havzasining maydoni 375 ming kilometr kvadrat. Turkiyaning Janubi sharqidagi tog’lardan boshlanadi. Al-Qurn shahri yaqinida Furot daryosi bilan … Read More

DAJJOL

DAJJOL (Arabcha — aldamchi, firibgar) — Islom diniga ko’ra, qiyomat oldidan paydo bo’ladigan va dindorlarni Xudo ko’rsatgan to’g’ri yo’ldan ozdiradigan bir ko’zli odamsimon maxluq. U yovuzlik timsoli sifatida ezgulik tarafdorlari … Read More