CHYAPAS

CHYAPAS — Meksikaning Janubiy Sharqiy qismidagi shtat. Maydoni 73,8 ming kilometr kvadrat. Aholisi 3,92 million kishi (2000), asosan, indeyslar. Ma’muriy markazi — Tustlaguterres shahri. Relyefi Tinch okean sohili bo’ylab cho’zilgan … Read More

CHXONJIN

CHXONJIN, Chxonchjin KXDRning shimoli Sharqiy qismidagi shahar. Xamgyonpukto provintsiyasining ma’muriy markazi. Aholisi 520 ming kishidan ziyod (1990-yillar o’rtalari). Transport yo’llari chorrahasi. Yapon dengizi sohilidagi muzlamaydigan port. Mamlakatning yirik qora metallurgiya … Read More

CHUHRA OQOSI

CHUHRA OQOSI — hukmdor shaxsiy gvardiyasi, xos soqchilar — chuhra boshlig’i. Chuhra oqosi lavozimiga hukmdor e’tiborini qozongan shaxslar tayinlangan va ular saroyni qo’riqlashga mas’ul hisoblangan. Mavqeiga ko’ra, Chuhra oqosi yasovul … Read More

CHUHRA

CHUHRA – Temuriylar, Shayboniylar davrida hukmdor saroyida xizmat qiluvchi xos maxram. Chuhralardan saroy qo’riqchilari, ya’ni hukmdorning shaxsiy gvardiyasi tashkil qilingan. Chuhralikka aslzoda, zodagon va yuqori tabaqa farzandlari jalb etilgan. Boburning … Read More

CHUG’URCHUQLAR

CHUG’URCHUQLAR (Sturnidae) chumchuqsimonlar turkumi oilasi, 24— 26 uruqqa mansub po turi ma’lum. Tanasining uzunligi 17-45 satimetr, vazni 50-100 gramm. Oyoqlari baquvvat, yerda va daraxtda harakatlanishga yaxshi moslashgan. Voyaga yetganlarining rangi … Read More

CHO’L BURGUTI

CHO’L BURGUTI (Aquila Tarax) — tsarchig’aylar oilasiga mansub qush turi. Tanasining uzunligi 60-85 santimetr, vazni 3-5 kilogramm. Yevropa va Osiyo cho’llarida tarqalgan. Yerga, ba’zan past, yakka o’sgan daraxtlarga uya quradi. … Read More

CHO’L

CHO’L — o’simlik dunyosining yaxshi rivojlanishiga yo’l bermaydigan doimiy quruq va issiq iqlimli o’lkalardagi biom tipi. Yer quruqlik qismining 20% dan ortig’ini egallaydi. Tuprog’i va yer yuzasini qoplagan yotqiziqlariga ko’ra … Read More

CHO’KTIRISH

CHO’KTIRISH, cho’ktirish usullari — eritmadan yoki gazdan bir yoxud bir nechta kimyoviy komponentlarni kam eriydigan birikma (chukma) holida ajratib olish. Cho’ktirish kimyoviy analizda elementlarni ajratib olishda keng qo’llanadi. Sifat va … Read More

CHO’KINDI TOG’ JINSLARI

CHO’KINDI TOG’ JINSLARI – moddaning suvda cho’kishi yoki havodan tushishidan hamda quruqlik yuzasi, dengiz okean havzalaridagi muzlar faoliyati natijasida hosil bo’ladigan tof jinslari. Cho’kish mexanik (og’irlik kuchi ta’siri va muhit … Read More

CHIRIKRABOT

CHIRIKRABOT — sak qabilalaridan bo’lgan opasiaklar shahrining xarobasi (miloddan avvalgi 1-ming yillik o’rtalari). Jangadaryo bo’yi (Qizilqum)da joylashgan. Xorazm arxeologiya-etnografiya ekspeditsiyasi (1948-49), Yu.A. Rapoport rahbarligidagi arxeologiya otryadi (1957-58) tekshirgan. Chirikrabot qal’asi … Read More