Author: Admin

CHAKANDA, jirg’anoq (Hippophae) — jiydadoshlar oilasi daraxtsimonlar yoki butasimonlar turkumi; dorivor va mevali ekin. Yevrosiyoning iliq iqlimli mintaqalarida 3 turi tarqalgan. Sharqiy va G’arbiy Sibir, Kavkaz, O’rta Osiyo, jumladan, O’zbekistonda … Read More

CHAKANA SAVDO — tovarlarni donalab yoki kichik to’p bilan sotish va sotib olish; Chakana savdo tovarlarni shaxsiy yoki uy xo’jaligida pirovard iste’molga sotishning asosiy shakli bo’lib, dehqon bozorlari, kichik do’konlar, … Read More

CHAKAMIG’, yopishqoq qumrio’t (Calium aparine 1.) — ro’yandoshlar oilasi qumrio’tlar turkumiga mansub bir yillik o’tsimon o’simlik turi; begona o’t. Poyasi to’rt qirrali, yotib usadi, pastga qayrilgan tikanchalar bilan qoplangan. Bo’yi … Read More

CHAKA, Shaka (taxminan 1787-1828 yil sent.) — zulular hokimi (inkosi). Hozirgi Natal (JAR) provintsiyasidagi qardosh qabilalar birlashmasiga bosh bo’lgan, so’ngra o’z hokimiyatini hozirgi Transvaalning bir qismi, kap va Oranj viloyatlarida … Read More

CHAYOT, Meksika bodringi (Sechium edule L.) — qovoqdoshlar oilasiga, Sechium turkumiga mansub o’simlik turi, oziq-ovqat ekini. Markaziy Amerikada indeyslar tomonidan madaniylashtirilgan. 19-asr o’rtalaridan Afrikada, so’ngra Janub Yevropada, Osiyoning tropik qismida … Read More

CHAYNASH — og’izda ovqatni maydalash, ezish, ularni so’lak bilan namlash va yutum hosil qilishdan iborat fiziologik jarayon. Odam va ko’pgina hayvonlarda Chaynash chaynov muskullari qisqirganda, pastki jag’ harakatining yuqori jag’ … Read More

CHAYKOVSKIY PYOTR ILICH [1840.25.4(7.5), hozirgi Votkinsk — 1893.25.10 (6.11), Peterburg] rus kompozitori, yirik simfoniyachi, musiqiy dramaturg, dirijyor, pedagog. Peterburg konservatoriyasini tugatgan (1865). Moskva konservatoriyasida prof. (1866-78). Rus musiqa jamiyati Moskva … Read More

CHAYKIN VADIM AFANASEVICH (1886, Kursk gubernyasining Novo-Oskol uezdi — 1941.8.9) — tarixchi va jamoat arbobi. Ufa gimnaziyasida o’qigan. 1904 yildan eserlar partiyasining a’zosi. 1908-15 yillarda qamoq va surgunda bo’lgan. Turkistonda … Read More

CHAYIR, shair (Andropogon L.) — soyabonguldoshlarga mansub ko’p yillik o’tsimon o’simliklar turkumi; ozuqabop ekin. Tropik va subtropik mamlakatlarda 25 ga yaqin turi ma’lum. O’rta Osiyo, Qozog’iston, Kavkaz va Qrimda 2 … Read More

CHAYONLAR (Scorpiones) — o’rgimchaksimonlar turkumi, ba’zan mustaqil sinf sifatida qaraladi. Uzunligi 1-20 santimetr. Boshko’kragi yaxlit qalqon bilan qoplangan. Bu qalqon o’rtasida 2 juft, uning 2 yonida bir necha juft ko’zlari … Read More