O’RDAK

O’RDAK, xonaki o’rdak — o’rdaksimonlar oilasiga mansub parranda. Miloddan ming yil oldin xonakilashtirilgan. Yovvoyi o’rdak — kryakvadan kelib chiqqan. O’rdak deyarli barcha mamlakatlarda, ayniqsa, Xitoy (562 mln. bosh), Indoneziya (28 … Read More

O’RDA

O’RDA, o’rdu — 1) turkiy va mo’g’ul xalqlarida hukmdor, xon qarorgohi, qal’a. Istiloh ushbu ma’noda ilk bor qadimiy O’rxun-Enasoy bitigi “irq bitig”da qayd etiladi. Qoraxoniy hukmdor saroyi yoki Koshg’ar shahri … Read More

O’RGIMCHAKSIMONLAR

O’RGIMCHAKSIMONLAR — Xeliseralilar kenja tipiga mansub bo’g’imoyoqlshar sinfi. Uzunligi 0,1 millimetrdan 17 santimetrgacha. Og’iz organi so’ruvchi. Ko’zlari oddiy. Boshko’kragi ingichka poyacha orqali qorin bilan tutashgan yoki unga qo’shilib ketgan. Qorinoyoqlari … Read More

O’RGIMCHAKLAR

O’RGIMCHAKLAR — o’rgimchaksimonlar turkumi. Uzunligi 0,7— 11 santimetr. Ko’pchilik O’rgimchaklar tanasi qisqa poyacha orqali tutashgan yaxlit boshko’krak va qorin bo’limidan iborat; faqat bo’g’imqorinli O’rgimchaklar tanasi bo’g’imlarga bo’lingan. Xeliserasiga zahar bezlari … Read More

O’RGIMCHAKKANALAR

O’RGIMCHAKKANALAR — o’rgimchaksimonlarga mansub kanalar oilasi. Texnika, poliz ekinlari hamda mevali daraxtlar ashaddiy zararkunandasi. O’rgimchakkanalarning oddiy o’rgimchakkana O’rgimchakkanalar. Atlant o’rgimchakkanasi, bog’ o’rgimchakkanasi meva qo’ng’ir kanasi, meva qizg’ish kanasi (T. rapopuspsh … Read More

O’RATEPA ZILZILASI

O’RATEPA ZILZILASI — Turkiston tizmasining shimol etagida 1897 yil 17 sentyabr soat 15 yarimlarda sodir bo’lgan. Uning kuchi O’rta Osiyoning katta qismida sezilgan. Yer qimirlash markazida (O’ratepa yaqinida) magnitudasi 6,6, … Read More

O’RAZAYEV SHAVKAT ZAKARIYEVICH

O’RAZAYEV SHAVKAT ZAKARIYEVICH (1927. 1.8, Chekmagushev tumani, Boshqirdiston) — huquqshunos olim, O’zbekiston Fanlar Akademiyasi akademik (1989), O’zbekistonda xizmat ko’rsatgan fan arbobi (1977). Yuridik fanlari Doktori (1962), professor (1965). Toshkent yuridik … Read More

O’PQON

O’PQON — tuproq va tuproqosti g’ovak jinslaridagi yoriq va kavaklar. Yaqinida jar, soylik va boshqalar chuqurliklar bo’lgan joylarda hamda nishabligi katta yerlarda bo’ladi. O’pqon vujudga kelishiga ko’pincha yerqazir hayvonlar (kalamush, … Read More

O’PKASIZ SALAMANDRALAR

O’PKASIZ SALAMANDRALAR — dumsiz suvda va quruqlikda yashovchilar oilasi. Uzunligi 5-15 santimetr. O’pkasi reduktsiyaga uchragan (nomi shundan), yuragi 2 kamerali, terisi va og’iz bo’shlig’i shilliq qavati orqali nafas oladi. 22 … Read More