Category: A harfi

ALAMDOR — harbiy safar yoki muhoraba chog’ida biror bo’linma, favj yoki qismning jangovar bayrog’ini ko’tarib yuruvchi, bayroqdor, yalovbardor. 16 – asrga mansub eski o’zbek tili obidalarida, jumladan “Boburnoma”da qayd etib … Read More

ALAMBARDOR MAQBARASI – Turkmanistondagi me’moriy yodgorlik (11-asr). Somoniylar sulolasidan Muntasir (1005 yil vafot etgan) dafn qilingan deb taxmin etiladi. Maqbara peshtoq gumbazli, bir xonali, murabba tarxli (10,35×10,35 metr), devorlari qalin, … Read More

ALAMATOV Otaxon (1947.6.3, Andijon viloyati marhamat tumani Qoraqo’rg’on qishlog’i) — O’zbekiston Qahramoni (1999). Mehnat faoliyatini marhamat tumanidagi U. Qoraboyev nomli jamoa xo’jaligida brigada hisobchisi vazifasidan boshlagan (1965), 1978 yildan shu … Read More

ALAMA CHEKI – o’zbek milliy kashtachiligida ishlatiladigan bezak. Alam cheki takyapo’sh, oynaxaltalarga bosma usulida tikiladi.

ALAM (Arabcha — alomat, belgi, nishona) — 1) yalov, tug’ (bayroq); 2) aziz-avliyolar mozorida, qadamjolarida o’sgan daraxtlarga osiladigan har xil (ko’pincha oq) lattalar. O’ldirilgan kishilar qabrida tayoqqa osilgan latta ham … Read More

ALALIYA (Yunoncha a — inkor qo’shimchasi va lalia — nutq) — bosh miya katta yarim sharlari po’stlog’idagi nutq zonalarining chala rivojlanishi yoki zararlanishi sababli bolalarning tilga kirmasligi yoki tuzuk so’zlay … Read More

ALAK — arqog’i va tanda ipi yarim pishitilgan ipdan to’qilgan mato, dastaki dastgoh (qo’l do’kon) da turli rangda yo’l-yo’l qilib tayyorlangan. Alakdan to’n, ko’rpa va ko’rpacha tiqilgan. Alakning gullari yo’l-yo’l … Read More

ALAYHISSALOM (as) (Arabcha – unga salom bo’lsin) — Islomda payg’ambarlar nomi tilga olinganda aytiladigan duo. Bu duo barcha payg’ambarlar, jumladan Muhammad (sav) nomi tilga olinganda ham aytiladi. Ammo, mazkur duoning … Read More

ALAY (turkiy so’z) — eski o’zbek tilida qo’shinning old qatori, jabha (front). Turkiyada Alay polk ma’nosida ishlatilgan.

AL-AZHAR (al-jomi al-Azharning qisqa nomi) — Qohiradagi jome masjid, universitet, o’rta va o’rta maxsus bilim yurtlarini o’z ichiga olgan yirik rasmiy diniy muassasa. Masjid 970-972 yillari Fotimiy xalifa al-Muizz amriga … Read More