Category: E harfi

ENERGIYA (Yunoncha— harakat, faoliyat) — har qanday ko’rinishdagi materiya, xususan, jism yoki jismlar tizimini tashkil etuvchi zarralar harakatining hamda bu zarralarning o’zaro va boshqalar zarralar bilan ta’sirlarining miqdoriy o’lchovi. Xalqaro … Batafsil

ENERGETIKA VA AVTOMATIKA INSTITUTI, O’zbekiston Fanlar Akademiyasi energetika va avtomatika instituti — energetika va avtomatikaga doir ilmiy tekshirish ishlari bilan shug’ullanadigan ilmiy muassasa. SSSR Fanlar Akademiyasi O’zbekiston filiali (O’zFAN)ning energetika … Batafsil

ENERGETIKA — energiyaning har xil turlarini hosil qilish, ularni bir turdan ikkinchi turga o’zgartirish, muayyan masofaga uzatish va etkazib berish, ulardan barcha sohalarda foydalanishni hamda shular bilan bog’liq nazariy va … Batafsil

ENDOTELIY (Endo… va Yunoncha — so’rg’ich) — hayvonlarda bir qator bo’lib joylashgan yassi hujayralar qavati. Qon va limfa tomirlari, yurak va tana bo’shlig’ining ichki yuzasini qoplab turadi. Endoteliy uning ostida … Batafsil

ENDOSPERM (Endo… va sperma) o’simlik urug’ida hosil bo’ladigan oziq to’qima. Ochiq urug’lilarda Endosperm urug’lanishdan oldin murtak xaltasidan paydo bo’lib, jinsiy gametofitga mos keladi. Endosperm hujayralari dastlab gaploid, yadrolari qo’shilgandan so’ng … Batafsil

ENZOOTIYA (Yunoncha — da va — hayvon) — hayvonlarda muayyan bir joy, xo’jalik, aholi punktlari bilan bog’liq holda paydo bo’ladigan kasalliklar. Tabiiy sharoitga bog’liq holda chin Enzootiya (hayvonlar boqiladigan joy, … Batafsil

ENEOLIT (lotincha — mis, misli va Yunoncha — tosh), mis davri, mistosh davri — neolityaan jez asriga o’tish davri (miloddan avvalgi 4-3 ming yilliklar). Eneolit davrida insoniyat misdan ilk bor … Batafsil

ENDOPLAZMATIK TO’R, endoplazmatik retikulum — eukariotlar hujayrasining membranali umumiy organoidi. AQSh olimi K.Porter fibroblastlar endoplazmasida kashf etgan (1945). Uning nafis tuzilishi elektron mikroskop kashf etilganidan keyin o’rganilgan. Endoplazmatik to’r hujayrada … Batafsil

ENDOPARAZITLAR (Endo… va Yunoncha ragazpok — tekinxo’r), ichki parazitlar — xo’jayin hayvon yoki o’simlik to’qimalari, ichki organlarida yashab, uning hisobiga hayot kechiruvchi organizmlar. Endoparazitlarga viruslar, bakteriyalar, ko’pgina zamburug’lar, eng soda … Batafsil

ENDOTERMIK REAKTSIYALAR — issiqlik yutilishi bilan boradigan kimyoviy reaktsiyalar. Yuqori trada azot va kislorodning o’zaro kimyoviy ta’siri natijasida azot oksid hosil bo’lishi jarayoni. Endotermik reaktsiyalarga misol bo’la oladi. Rudalardan metallarni … Batafsil