KOSHI – ADAMAR FORMULASI

KOSHI – ADAMAR FORMULASI darajali qator yaqinlashish radiusini hisoblash formulasi. Birinchi marta O. Koshi tomonilan aytilgan (1X21), frantsuz matematigi J. Adamar (1X65 — 1963) tomonidan isbotlangan (1X92). Koshiy (Al-Koshiy), G’iyosiddin Jamshid (taxm. 1430 y. la Samarqandda vafot ettan) — atoqli matematik va astronom. Asli Eronging Koshon sh.dan bo’lib, boshlangich matematik ma’lu- motni shu erda olgan na 15-a. boshida Ulug’bekning taklifi b-n Samarqandga kelgan; bu erda Qozizoda Rumiy b-n birga Ulug’bek rasalxonasi va madra- sasi qurilishiga rahbarlik qilgan. K. Ulug’bek qo’l ostida ishlagan Husayn Birjoniy, Ash Qushchi na b.ning Kamo- lotga etishishiga katta qissa qo’shgap. K. astronomiyaga Oil “Ziji Hoqoniy dar takmili Ziji Elxoniy” (“Elxoniy astronomik jadvalini takomillash- tirishda Hoqoniy astronomik jadva- lining ahamiyati”), “Sullam US-samo” (“Osmon narvoni”), “No’zxat ul-xadoiq” (“Bog’lar sayri”) va mat.ga Oil “risola al-muhitiyya” (“aylana xaqida risola”), “Risola ul-atvor nal-jayb” (“vatarlar va sinus haqida risola”), “Miftoh ul- hisob” (“arifmetika kaliti”) asarla – rini yozgan. K. birinchi bo’lib mat.ga po- zision asosla o’nli kasrlarni kiritdi va nazariy asosdagi, ixtiyoriy ko’rsatkichli ildiz chiqarishda qozir “Ruffini — Gorner” usuli leb ataladigan usulni Pa “Nyuton binomi”ning koeffinientla- rini topishda formulaga to’gri keladi- gan adlitin usulni qo’lladi. K. sin g na l (pi) so-nini o’nlik sistemada 17 xona aniqlik b-n hisobladi. K. O’rta asr Sharq mat.sini yuqori bosqichga ko’tarishga kat- ta hissa qo’shdi. Al.: Yushke i MCH A. P.. Istoriya Mate- matiki perednie veka. M.. 1961; Magiie ne Kaya g. P.. Uchenie o chisle na Sredne- vekovom Blijnem i srednem Vostoke, T.. 1967.