Автор: Timur Xasanov

ANTITOKSINLAR (anti … va Yunoncha toxikon — zahar) — 1) yuqumli kasallik davrida bemor organizmida hosil bo’ladigan immun moddalar. Antitoksinlar patogen mikroblar zaharini zararsizlantiradi. Antitoksinlar hayvonlar organizmida sun’iy yo’l bilan … Batafsil

ANTITIREOID MODDALAR (tireostatik preparatlar) — qalqonsimon bez faoliyatini susaytiradigan dorilar; asosan shu bez faoliyati kuchayganda tavsiya etiladi. Antitireoid moddalar yodli birikmalarning oksidlanishini va tireoid gormonlar molekulasiga yod qo’shilishini boshqaruvchi ferment … Batafsil

ANTITELOLAR — immunitet hosil qiladigan moddalar. Antitelolar teri ostiga yoki tomirga oqsil tabiatli modda (antigen) kiritilganda, unga qarshi hosil bo’ladi. Antitelolar, asosan, qon zardobida to’planadi. Bunday qon zardobiga kasallik qo’zg’atuvchi … Batafsil

ANTITEZIS (Yunoncha antithesis — tezisga zid) — mantiqda, xususan, isbotlash nazariyasida dastlabki asosiy fikrga zid bayon qilingan mulohaza. Antitezisda teskari fikr to’g’ri deb faraz qilinadi va isbotlashda qo’llaniladi. Falsafada Antitezis … Batafsil

ANTITAVR — Turkiyadagi tog’lar. Tavr tog’larining Markaziy qismi. Ikkita parallel tizma — taxtali (boydog’ tog’i, 3054 metr) va Binbog’a (Binbog’a togi, 2830 metr) tizmalaridan iborat. Asosan cho’kindi jinslardan tarkib topgan. … Batafsil

ANTISFEN (miloddan avvalgi taxminan 450 — taxminan 360, Afina) — yunon faylasufi, kiniklar maktabi asoschisi, Sokrat shogirdi. Platonning g’oyalar to’g’risidagi ta’limoti dushmani. Antisfen ta’limoti asosan amaliy yo’nalishda bo’lgan; u ehtiyojlardan … Batafsil

ANTISEPTIKA — jarohatlarni va ularni tozalab davolashda ishlatiladigan asboblarni kimyoviy moddalar bilan yuqumsizlantirish usuli. 1867 yilda ingliz olimi J. Lister frantsuz bakteriologi L. Paster tajribalariga asoslanib operasion xona havosidagi, jarroh … Batafsil

ANTISEPTIK VOSITALAR (anti … va Yunoncha septikos — chirish) tibbiyotda — teri, gavda bo’shlio’lari, jarohat yuzasi va boshqa joylardagi kasallik qo’zg’atuvchi mikroblarga nisbatan kushandalik xususiyatiga ega moddalar. Ular odamga unchalik … Batafsil

ANTISEMITIZM — milliy va diniy bid’at-xurofot, yahudiylarga dushmanlik ko’zi bilan qarash. Antisemitizm irqiy shovinizmning eng mudhish ko’rinishidir. Tarixda Antisemitizm turli shakllarda — atayin yolg’on, tuhmat tarqatish, har xil kamsitishlardan tortib, … Batafsil

ANTISEGNETOELEKTRIKLAR — dipollari parallel joylashmagan segnetoelektriklar. Antisegnetoelektriklar antiferromagnitlarning o’xshashi bo’lib, tashqi elektr maydon bo’lmaganda ionlarning ayrim kristall panjaralari noldan farkli elektr dipol momentiga ega bo’ladi. Tashqi elektr maydon ta’sirisiz ham … Batafsil