Автор: Timur Xasanov

AMERIKA — ikki materik, ya’ni Shimoliy Amerika va Janubiy Amerikadan iborat qit’a; ular orasidagi chegara odatda Daren bo’yni, ba’zan esa Panama bo’yni orqali o’tkaziladi. Dunyodagi eng katta Grenlandiya oroli va … Batafsil

AMERIGO VESPUCHCHI — florentsiyalik dengiz sayyohi.

AMENXOTEP KENJA — qadimgi Misr me’mori (miloddan avvalgi 15-asr), Fir’avn Amenxotepning ish boshqaruvchisi, Luqsordagi ma’bud Amon-ra ibodatxonasini (aka-uka me’morlar Gori va suti bilan birgalikda), Karnakdagi Amonra ibodatxonasining bosh zalini, Karnakdagi … Batafsil

AMENXOTEP IV — Misr fir’avni (miloddan avvalgi 1368-1351), Amenxotep III o’g’li. Fiva koxinlari va eski zodagonlarning qudratini sindirish maqsadida diniy islohchi sifatida chiqib yangi davlat dini — ma’bud Atonga sig’inishni … Batafsil

AMENXOTEP III — Misr fir’avni (miloddan avvalgi taxminan 1405-1367), 18-suloladan. Uning davrida qadimgi Misr o’z taraqqiyotining yuksak bosqichiga ko’tarilgan, Luqsorda Amonra ibodatxonasi va Amenxotep III Shning ulkan haykallari — «Memnon … Batafsil

AMENSALIZM (Yunoncha a — inkor qo’shimchasi va mens — ma’no) — organizmlar o’rtasidagi o’zaro munosabatlarning bir turga foydali, ammo ikkinchi turga zararli shakli. Masalan, kemiruvchilar uyasida yashaydigan kana, burga va … Batafsil

AMENOREYA (Yunoncha a — inkor qo’shimchasi, men — oy va rheo — oqaman) — olti oy va undan ko’proq muddat hayz ko’rmaslik. Agar ayol ilgari hayz ko’rmagan bo’lsa, birlamchi, oldin … Batafsil

AMENEMXET III — Misr fir’avni (miloddan avvalgi taxminan 1849-1801), 12-suloladan. Yunon manbalariga ko’ra, Amenemxet III Fayyuvdagi «labirint» deb nom olgan ulkan binoni bunyod etgan.

AMENEMXET I — Misr fir’avni (miloddan avvalgi taxminan 2000-1970), 12-sulola asoschisi. Markazlashgan davlat hokimiyatini kuchaytirish yo’lida kurashgan. O’g’li Senusertga bag’ishlangan «Pandnoma»si saqlangan.

AMBUN — qadimgi og’irlik o’lchovi; o’rta asrlarga oid tarixiy asarlarda uchraydi. G’arbiy Pomirda qo’llanilgan. 1 Ambunlar 78— 79 kilogrammga teng bo’lgan.