AZOT

AZOT (lotincha Nitrogenium), N — Mendeleev davriy sistemasining V guruhiga mansub kimyoviy element. Tartib raqami 7, at.m. 14,0067. Yer po’stining og’irlik jihatidan 0,01% ini tashkil etadi. Havoda erkin holda bo’ladi … Read More

AZOR OROLLARI

AZOR OROLLARI (portugalcha Ilhas dos Acores — Qarchig’aylar oroli) — Atlantika okeanining shimoliy qismidagi arxipelag. Pireneya yarim orolidan g’arbda. Portugaliya tarkibida 9 ta yirik Orol va kelib chiqishi vulkanik bo’lgan … Read More

AZOR ANTISIKLONI

AZOR ANTISIKLONI — Atlantika okeanining shimoliy yarim shardagi subtropik va tropik qismi ustidagi yuqori atmosfera bosimi oblasti. Markazi — 35-parallelda, Azor orollari yaqinida. Azor antisiklonining bir tarmog’i qishda Saxroi Kabirga, … Read More

AZONALLIK

AZONALLIK (Yunoncha a — inkor qo’shimchasi va zone — zona) — mavjud hududning zonal xususiyatlari bilan bog’liq bo’lgan biron hodisaning tarqalishi. Azonallik tekisliklarda tabiiy Azonallik (iqlimiy Azonallik, tuproq, Azonalligi, o’simlik … Read More

AZON

AZON (Arabcha, namozga chaqirish) — 1) Islom dinida har kuni o’qiladigan 5 mahal namozga muazzin etadigan da’vat. Azon namoz uchun buyurilgan sunnat hisoblanadi. Muazzin (azon aytuvchi) odatda har bir masjidda … Read More

AZOMETIN BO’YOQLAR

AZOMETIN BO’YOQLAR — molekulasida xromofor guruhlar bo’lgan organik bo’yovchi moddalar. Azometin bo’yoqlar to’q rangli bo’lishi bilan azobo’yoqlardan farq qiladi. Ular aromatik yoki geterosiklik aldegidlar va aminlarni hamda aromatik Nitrozobirikmalarni faol … Read More

AZOLA

AZOLA (Azolla) — qirqquloqdoshlar oilasiga mansub, suvda o’sadigan, sporali ko’p yillik o’simliklar turkumi. Suv ostida yon ildizlari, suv ustida qalin bargchalari bo’ladi. Azolaning 6 ta turi bor. Qazilma turlarining soni … Read More

AZOKSIBIRIKMALAR

AZOKSIBIRIKMALAR — sariq kristall moddalar. Tarkibida azoksiguruh bo’lgan organik birikmalar; spirtda, efirda yaxshi eriydi, suvda erimaydi. Azoksibirikmalarning rangi ularning tarkibida azoksiguruh borligidandir. Elektrolitik usulda qaytarilsa, azobirikmalarga, kontsentrlangan sulfat kislota ta’sirida … Read More

AZOIMID

AZOIMID, HN3 — azotning vodorod bilan hosil qilgan kislotasi, tuzilishi. Suvsiz Azoimid o’tkir hidli, zaharli, rangsiz suyuqlik, qaynash temperaturasi — 37°, suyuqlanish temperaturasi — 80°, portlovchi modda, qizdirilganda, ishqalanganda yoki … Read More

AZOV FLOTI

AZOV FLOTI — Rossiyada 1695 yilning oxirlarida Qrim xonligi va Turkiyaning qora dengiz bo’ylaridagi yerlarini bosib olish uchun tashkil qilingan. Flot kurishda asosiy markaz qilib Voronej shahri tanlandi. Harbiy kemalarning … Read More