Рубрика: A harfi

ANTOLOGIYA (Yunoncha anthos — gul va lego —teraman) — bir guruh mualliflarning tanlab olingan asarlari (musiqiy, falsafiy, adabiy) to’plami. Antologiya qadim zamonlarda Sharq va Yunonistonda ma’lum bo’lgan. Antologiyaga kiritilgan asarlar … Read More

ANTLAR — slavyan qabilalari Ittifoqining 6 — 7-asr boshida Vizantiya va got tarixchilari asarlaridagi qadimgi nomi. «Ant» so’zi birinchi marta 3-asrga oid Kerch hujjatlarida tilga olinadi. Antlar Dnestr va Dnepr … Read More

ANTISIKLON (Yunoncha anti… va tsiklon) — atmosferada yuz beradigan hodisa; havo oqimlari harakatidan hosil bo’ladigan juda katta atmosfera girdobi. Shim. yarim sharda soat mili yo’nalishida, Janubiy yarim sharda esa unga … Read More

ANTIFRIKTSION MATERIALLAR (anti … va lotincha frictio — ishqalanish) — sirpanib ishqalanish sharoitida ishlaydigan va ishqalanish koeffitsienti past bo’lgan mashina detallari (podshipniklar, vtulkalar va boshqalar) uchun ishlatiladigan materiallar. Adgeziyaga chidamlilik … Read More

ANTIFRIZLAR (anti … va inglizcha freeze -muzlatish) — ancha past (— 75° dan 0° gacha) temperaturada muzlamaydigan suyukliklar; 0° temperaturadan past temperaturada ishlaydigan inki yonuv dvigateli va boshqa turli qurilmalarning … Read More

ANTIFON (Yunoncha antiphonos — javoban sadolanuvchi; anti — qarshi va phon — ovoz, tovush) — ikki xorning yoki yakkaxon xonanda bilan xorning navbatma-navbat kuylashi. Kelib chiqishiga ko’ra yunon fojiasi bilan … Read More

ANTIFILTRATSION QOPLAMALAR, suv sizishiga qarshi qoplamalar — sug’orish kanallari, hovuzlar, suv omborlari, turli gidroinshootlar tubi va yon bag’irlarini qoplashda qo’llaniladigan maxsus materiallar. Suvning sizishini bartaraf etish yoki kamaytirish maqsadlarida ishlatiladi. … Read More

ANTIFERROMAGNETIZM — kristall moddalar (antiferromagnetiklar) ning magnit holatlaridan biri; bunda kristall panjaraning qo’shni tugunlaridagi atom (ion) larning magnit momentlari antiparallel (bir-biriga qarama-qarshi) yo’nalgan, shuning uchun moddaning magnitlanishi umuman kam bo’ladi. … Read More

ANTITOKSINLAR (anti … va Yunoncha toxikon — zahar) — 1) yuqumli kasallik davrida bemor organizmida hosil bo’ladigan immun moddalar. Antitoksinlar patogen mikroblar zaharini zararsizlantiradi. Antitoksinlar hayvonlar organizmida sun’iy yo’l bilan … Read More

ANTITIREOID MODDALAR (tireostatik preparatlar) — qalqonsimon bez faoliyatini susaytiradigan dorilar; asosan shu bez faoliyati kuchayganda tavsiya etiladi. Antitireoid moddalar yodli birikmalarning oksidlanishini va tireoid gormonlar molekulasiga yod qo’shilishini boshqaruvchi ferment … Read More