Рубрика: A harfi

ASTRONOMIK GEODEZIYA — geodeziyaning ma’lum tarmoqlarini qurish nazariyasini hamda usullari va yerning shakli, o’lchamlari va gravitatsion maydonini o’rganadigan bo’limi. Astronomik geodeziya Yer yuzasida va Yer yaqinidagi fazoda o’tkazilgan astronomik, geodezik … Read More

ASTRONOMIK BIRLIK — astronomiyada masofa birligi; Yerdan Quyoshgacha bo’lgan o’rtacha masofaga teng. Astronomik birlikni aniqlash uchun Quyoshning gorizontal parallaksi aniqlanishi lozim. Astronomik birlikning aniq qiymati yerga juda yaqin keladigan sayyoralarni … Read More

ASTRONOMIK BELGILAR — Quyosh, oy, sayyoralar, zodiak yulduz turkumlari hamda sayyoralarning ro’para turish va birlashish nuqtalari, oy fazalari va b.ni ifodalash uchun ishlatiladigan shartli belgilar. Astronomiyaga oid adabiyotlarda, yilnomalar va … Read More

ASTRONOMIK ASBOB XATOSI — biron bir yoritqichni kuzatishda yoki kattalikni o’lchashda asbobning nuqsoni, noto’g’ri ishlashi va boshqa sabablarga ko’ra kelib chiqadigan xato. Hamma vaqt kuzatish va o’lchash natijalarini ko’paytirib yoki … Read More

ASTRONAVTIKA — kosmik fazoda parvoz qilish, kosmosni o’zlashtirish haqidagi fan.

ASTRONAVT (astro… va Yunoncha nautike — kema yuritish) — ba’zi mamlakatlar (masalan, AQSh) da kosmonavt atamasi o’rnida ishlatiluvchi so’z.

ASTRONAVIGATSIYA — dengiz kemasi, samolyot, yerning sun’iy yo’ldoshi, kosmik kemalar va boshqalarning harakat yo’nalishi va vaziyatini aniqlash usuli. Dengiz kemasi yoki samolyotning vaziyati va harakat yo’nalishini astronomik kuzatishdan aniqlash usullari … Read More

ASTROMETRIYA (ostro… va Yunoncha metreo — o’lchayman) — astronomiya bo’limlaridan biri. Osmon jismlari vaziyatlarini va o’ziga xos xususiy harakatlarini aniqlash, ular oraligidagi burchakni o’lchash va yer yuzidagi joylarning geografik koordinatalarini … Read More

ASTROLYABIYA (lotincha astrolibium), usturlab — joyning geografik koordinatalarini, vaqtni, ob’yektning azimutini, yulduzlarning chiqish va botish paytlarini, shuningdek amaliy astronomiyaning boshqa masalalarini hal qilishda ishlatiladigan ko’chma astronomik asbob. Astrolyabiya qadim zamonlardan … Read More

ASTROLOGIYA (ostro… va Yunoncha logos — ilm) — ayrim kishilar va xalqlar taqdirini osmon yoritqichlarining vaziyatlariga qarab aytish bilan shug’ullanadigan ta’limot.