Author: Timur Xasanov

BESSARABIYA — Dnestr va Prut daryolari oralig’idagi tarixiy viloyat (hozirda Moldaviya hududining asosiy qismi va Odessa viloyatining Janub qismi). 10-11-asrlarda Bessarabiya Kiyev Rusiga, 12— 13-asrlarda Galich Volin knyazligiga qaragan. 14-asrdan … Batafsil

BESSA (Fransuzcha baisse — pasaytirmoq)— birja chayqovchiligi; qimmatbaho qog’ozlar kursi yoki tovarlar narxini pasaytirish maqsadida amalga oshiriladi. Narxlarni pasaytirishga intiladigan tadbirkor qimmatbaho qog’ozlar yoki tovarlarni ma’lum muddatga sotadi. Kelishilgan muddat … Batafsil

BESS — axomaniylarning Baqtriya va Sug’diyonadagi satrapi (hokimi). Axomaniylar naslidan. Miloddan avvalgi 333 yil Aleksandr qo’shinlari bilan Doro III qo’shinlari o’rtasida bo’lgan Gavgamela jangida Eron otliq lashkariga qo’mondonlik qilgan. Eron … Batafsil

BESIM ATALAY (1882, Ko’tohiya viloyati Ushoq qishlog’i—1965.7.11, Anqara)—turk adibi va olimi, professor. “Turk tili jamiyati”ning asoschilaridan biri. U ilmiy-pedagogik ishlar bilan birga hikoyalar, she’riy va dramatik asarlar yozgan. Besim Atalay … Batafsil

BESARAGOTA TIZMASI — Nurota tizma tog’larining Janubiy g’arbiy tarmog’i, Navoiy viloyatida joylashgan. Eng baland joyi 556 metr. Uzunligi 12 kilometr. Janubiy g’arbiy yon bag’irlari Nurota vodiysiga sekin-asta kiyalanib boradi va … Batafsil

BERSH BALIQ (Lucioperca volgensis)— okunsimonlar oilasiga mansub baliqlar turi, uzunligi 25-45 santimetr, og’irligi 2 kilogrammgacha. Qora, Azov, Kaspiy dengizlariga quyiladigan daryolar etagida yashaydi. Sudak balig’iga  o’xshash, 3-4 yoshda voyaga yetadi. … Batafsil

BERSELIUS (Berselius) yene Yakob (1779.20.8 Veversunda -1848.7.8, Stokgolm)—shved kimyogari va mineralogi. Upsal universiteti meditsina doktori (1802). Stokgolm universiteti professor (1807), Stokgolm Fanlar Akademiyasi a’zosi (1808), prezidenti (1810) va doimiy kotibi … Batafsil

BERUNIY TUMANI — Qoraqalpog’iston Respublikasiydagi tuman. 1927 yil 3 iyulda tashkil etilgan (1962 yil 24 dekabrda To’rtko’l tumaniga qo’shib yuborilgan, 1964 yil 31 dekabrda qayta tuzilgan). Beruniy tumani O’zbekiston Respublikasining … Batafsil

BERUNIY ZIJI — Beruniy tuzgan yulduzlar jadvali. Unda 1029 ta yulduzning koordinatalari va yulduz kattaliklari berilgan. K. Ptolemey va Arab olimi asso’fi jadvallariga asoslanib tuzilgan; unda yulduzlarning vaziyatlari ekliptik koordinata … Batafsil

BERUNIY (ABU RAYHON BERUNIY) NOMIDAGI O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI DAVLAT MUKOFOTI — fan va texnika sohasidagi mukofot. Ayrim olim yoki olimlar guruhiga ilm-fan taraqqiyotiga ulkan hissa qo’shadigan, yuksak amaliy ahamiyatga molik bo’lgan, … Batafsil