Sun’iy yo’ldosh interneti nima? Bu internet signalini yer ustidagi kabel yoki mobil minoralar orqali emas, Yer orbitasida uchib yurgan sun’iy yo’ldoshlar orqali yetkazadigan aloqa usuli. Unga ulanish uchun odatda maxsus antenna (foydalanuvchi terminali) kerak bo’ladi. Bu texnologiya kabel yoki optik tola yetib bormagan chekka hududlar uchun ayniqsa foydali.

Sun’iy yo’ldosh interneti qanday ishlaydi?

Antenna (foydalanuvchi terminali) signalni sun’iy yo’ldoshga yuboradi.
Sun’iy yo’ldosh signalni qabul qilib, yer ustidagi maxsus stansiyaga uzatadi (ba’zi tizimlarda yo’ldoshlar bir-biri bilan ham aloqa qiladi).
Yer usti stansiyasi signalni global internet tarmog’iga ulaydi.
Javob shu yo’ldan teskari tartibda foydalanuvchiga qaytadi.

Sun’iy yo’ldosh internetining turlari

Geostatsionar orbitadagi tizimlar: yo’ldoshlar Yerdan taxminan 36 ming kilometr balandlikda joylashadi. Qamrovi keng, lekin signal uzoq masofani bosib o’tgani uchun kechikish ko’proq bo’ladi.
Past orbitali (LEO) tizimlar: yo’ldoshlar Yerga ancha yaqin uchadi, shuning uchun kechikish kamroq va tezlik yuqoriroq bo’lishi mumkin. Buning uchun ko’p sonli yo’ldosh kerak. Starlink va Amazon Leo shu turga kiradi.

Kimlar uchun foydali?

Kabel va mobil tarmoq yetib bormagan chekka qishloq va tog’ hududlari
Maktab va tibbiyot muassasalari
Sanoat obyektlari, qurilish va qishloq xo’jaligi maydonlari
Transport yo’nalishlari va zaxira aloqa kanali sifatida korxonalar

O’zbekistonda sun’iy yo’ldosh interneti

Bosh vazir 2026-yilda O’zbekistonda sun’iy yo’ldosh internetini sinov rejimida ishga tushirish rejalashtirilayotganini aytgan.
2026-yil 17-iyun kuni Toshkent xalqaro investitsiya forumi doirasida AQShning Amazon Leo kompaniyasi va UZ-SAT qo’shma korxonasi O’zbekistonda yuqori tezlikdagi sun’iy yo’ldosh interneti xizmatlarini taqdim etish bo’yicha kelishuv imzoladi.
Amazon Leo tarmog’i past orbitada joylashgan 3 mingdan ortiq sun’iy yo’ldoshdan iborat va u Starlink’ning asosiy raqobatchisi hisoblanadi.
22-sentabr kuni Raqamli texnologiyalar vazirligi xabariga ko’ra, Uztelecom va uning sho’ba korxonasi UZ-SAT Amazon Leo bilan O’zbekistonda vakolatli distribyutor sifatida ishlash bo’yicha shartnoma imzoladi.
O’zbekistonda sun’iy yo’ldosh aloqasi Starlink va Amazon Leo paydo bo’lishidan avval ham rivojlangan: UZ-SAT sun’iy yo’ldosh interneti, korporativ tarmoqlar va zaxira aloqa kanallarini taqdim etadi.

Muhim farq: kelishuv imzolanishi, xizmat ommaga sotuvga chiqishi degani emas. Imzolangan kelishuv, amaldagi tijoriy shartnoma va oxirgi foydalanuvchiga xizmat ko’rsatish bir-biridan farq qiladi. Narx, tarif va ulanish boshlanish sanasi haqida rasmiy ma’lumotni operator e’lon qilgach tekshiring.

Afzalliklari va kamchiliklari

Afzalliklari:

Kabel yetib bormagan joylarda ham internet bo’lishi mumkin
Tez o’rnatiladi (antenna va quvvat manbai bo’lsa)
Zaxira aloqa sifatida foydali

Kamchiliklari:

Antenna va jihozlar narxi, oylik tarif odatda an’anaviy internetdan qimmat bo’lishi mumkin
Antenna ochiq osmonni ko’rishi kerak, daraxt, bino yoki yomon ob-havo signalga ta’sir qilishi mumkin
Tezlik va barqarorlik tizim turi va foydalanuvchilar soniga bog’liq

Optik internet, mobil internet va sun’iy yo’ldosh interneti: farqi nima?

	Optik internet	Mobil internet	Sun’iy yo’ldosh interneti
Qanday yetkaziladi	Yer ostidagi kabel	Mobil minoralar	Orbitadagi yo’ldoshlar
Qayerda ishlaydi	Kabel o’tgan joylarda	Minora qamrovida	Ochiq osmon bor joyda
Asosiy afzallik	Barqaror va tez	Qulay, harakatda	Chekka hududlarda ham

Tez-tez beriladigan savollar

Sun’iy yo’ldosh interneti nima?
Signali orbitadagi sun’iy yo’ldoshlar orqali keladigan internet.

O’zbekistonda sun’iy yo’ldosh interneti ishlaydimi?
Amazon Leo bilan kelishuv imzolangan va UZ-SAT vakolatli distribyutor bo’lgan. Aniq ommaviy ulanish sanasi va tariflarni rasmiy e’londan tekshiring.

Amazon Leo nima?
Amazon kompaniyasining past orbitali sun’iy yo’ldosh internet tizimi (avvalgi nomi Project Kuiper).

Sun’iy yo’ldosh interneti telefonlarda ishlaydimi?
Odatda antenna (terminal) orqali ulanadi. To’g’ridan-to’g’ri telefon bilan ishlaydigan tizimlar ham ustida ishlanmoqda, lekin ularning O’zbekistondagi holatini yangi manbadan tekshiring.

Sun’iy yo’ldosh interneti optik internetdan tezmi?
Odatda yo’q. Uning kuchi tezlikda emas, kabel yetib bormagan joyga yetib borishida.

Shuningdek o’qing: Google Pay O’zbekistonda

O‘xshash so‘zlar

Без рубрики: barcha so‘zlar