Author: Timur Xasanov

YORUG’LIK TEXNIKASI nur (infraqizil, ultrabinafsha va ko’rinadigan nurlar) energiyasini hosil qilish, taqsimlash va undan foydalanish hamda yorug’lik energiyasini boshqa tur energiyaga aylantirish masalalari bilan shug’ullanadigan fan va texnika sohasi. 17 … Batafsil

YORUG’LIK TEZLIGI elektromagnit (jumladan, yorug’lik) to’lqinlarining tarqalish tezligi; fizikaning asosiy doimiylaridan biri; har qanday fizik ta’sirlarning eng yuqori chegaraviy tarqalish tezligi; eng aniq qiymati s=299 792 458 ± 1,2 m/s … Batafsil

YORUG’LIK SEZGIR MATERIALLAR— yorug’lik nuri ta’sirida fizik-kimyoviy jihatdan o’zgaradigan materiallar (foto yoki kinoplyonkalar, foto qog’ozlar). Fotografiya va kinematografiyada Yorug’lik sezgir materiallar tayyorlashda ishlatiladigan yorug’lik sezgir modda sifatida, ko’pincha, kumushning galoid … Batafsil

YORUG’LIK MANBALARI ko’rish sezgisi bilan idrok etiladigan elektromagnit to’lqinlar (to’lqin uzunligi, taxminan, 400 dan 750 millimetrgacha) manbalari. Yorug’lik manbalari issiqlik, elektr yoyi, elektr uchquni va gaz yoritqich manbalarga bo’linadi. Yuqori … Batafsil

YORUG’LIK YILI — yulduzlararo masofalarni o’lchash birligi; yorug’lik nurining bir tropik yilga o’tadigan yo’li. Bir Yorug’lik yili = 63277 astronomik birlik = 0,3068 parsek = 9,461012 kilometr.

YORUG’LIK INTERFERENTSIYASI ikkita yoki bir nechta yorug’lik to’lqinlarining qo’shilishi natijasida yorug’lik nurlanishi energiyasining fazoda qayta taqsimlanishi; to’lqin interferentsiyasining xususiy holi. Yorug’lik interferentsiyasi ekran yoki boshqalar sirtda yorug’ yoki qorong’i yo’llar … Batafsil

YORUG’LIK DIFRAKTSIYASI tor ma’noda — yorug’likning noshaffof jismlar (ekranlar) chegaralarini aylanib o’tish hodisasi; yorug’likning geometrik soya sohasiga o’tishi. Keng ma’noda — to’lqin optikasidan geometrik optikaga o’tish chegaraviy sharoitlarida yorug’lik to’lqin … Batafsil

YORUG’LIK DISPERSIYASI -modda sindirish ko’rsatkichi p ning yoruglik chastotasi v ga yoki yorug’lik to’lqinlari faza tezligining ularning chastotasiga bog’likligi. Yorug’lik dispersiyasi tufayli oq yorug’lik dastasi prizma orqali o’tganida spektrga ajralishi … Batafsil

YORUG’LIK BILAN DAVOLASH, fototerapiya — quyosh nuri yoki sun’iy manbalar yorug’ligini profilaktika va davolash maqsadida qo’llash; fizioterapiyanit bir bo’limi. Sun’iy manbalarga cho’g’lanma simi bo’lgan, infraqizil va ko’zga ko’rinadigan nurlar bilan … Batafsil

YORUG’LIK ABERRASIYASI astronomik hodisa; yorug’lik tezligining chekliligi va kuzatuvchining yoritqichga nisbatan yer bilan birga harakatlanishi tufayli osmon jismlaridan kelayotgan yorug’lik nuri yo’nalishining o’zgarishi. Kuzatuvchidan yoritqichga xayolan o’tkazilgan urinma va haqiqiy … Batafsil