Author: Timur Xasanov

ASTROORIENTATSIYA (ostro… va Fransuzcha orientatioh — Sharqqa tomon yo’nalish) — uchuvchi apparatni “qo’zg’olmas” yulduzga nisbatan astrodatchik yordamida yo’naltirish usuli. Kosmik rasadxonalar, avtomatik sayyoralararo stansiyalarda astrofizik tekshirishlarni bajarishda qo’llaniladi. Masalan, Xabl … Batafsil

ASTRONOMIYA INSTITUTI, O’zbekiston Fanlar Akademiyasi Ulug’bek nomidagi Astronomiya instituti — Turkiston o’lkasida xaritalashtirish va iqlimni o’rganish maqsadida Turkiston harbiy topografiya bo’limi qoshida Toshkent astronomiya rasadxonasi sifatida 1873 yil tashkil qilindi. … Batafsil

ASTRONOMIYA (ostro… va Yunoncha nomos — qonun) — Koinot jismlari va ularning sistemalari paydo bo’lishini taraqqiyoti va tuzilishini, ko’rinma va haqiqiy harakatlarini, kimyoviy tarkibi va fizik holatini, Koinotning bir butun … Batafsil

ASTRONOMIK SOATLAR – astronomik kuzatishlarda qo’llaniladigan aniq va xatosiz yuradigan soatlar. Vaqtni katta aniqlik bilan bilish astronometriyada va amaliy astronomiyaning bir necha bo’limlarida juda zarur hisoblanadi. Qadim zamonlardan to 15-asrgacha … Batafsil

ASTRONOMIK PUNKT – astronomik kuzatishlardan kenglama va uzunlamasi hamda yo’naltirilgan predmet azimuti topilgan yer yuzasidagi nuqta. Ba’zi Astronomik punktlarda yuqoridagi u yoki bu parametr aniqlanmagan bo’lishi mumkin. Agar Astronomik punkt … Batafsil

ASTRONOMIK KOORDINATALAR — ixtiyoriy yoritkichning osmon sferasidagi vaziyatini aniqlash uchun qo’llaniladigan sistemalar. Sfera sirtidagi har qanday nuqtaning vaziyati asosiy deb qabul qilingan biror katta aylanada (markazdan o’tuvchi) yotuvchi yoy va … Batafsil

ASTRONOMIK GEODEZIYA – geodeziyaning ma’lum tarmoqlarini qurish nazariyasini hamda usullari va yerning shakli, o’lchamlari va gravitatsion maydonini o’rganadigan bo’limi. Astronomik geodeziya Yer yuzasida va Yer yaqinidagi fazoda o’tkazilgan astronomik, geodezik … Batafsil

ASTRONOMIK BIRLIK – astronomiyada masofa birligi; Yerdan Quyoshgacha bo’lgan o’rtacha masofaga teng. Astronomik birlikni aniqlash uchun Quyoshning gorizontal parallaksi aniqlanishi lozim. Astronomik birlikning aniq qiymati yerga juda yaqin keladigan sayyoralarni … Batafsil

ASTRONOMIK BELGILAR – Quyosh, oy, sayyoralar, zodiak yulduz turkumlari hamda sayyoralarning ro’para turish va birlashish nuqtalari, oy fazalari va b.ni ifodalash uchun ishlatiladigan shartli belgilar. Astronomiyaga oid adabiyotlarda, yilnomalar va … Batafsil

ASTRONOMIK ASBOB XATOSI – biron bir yoritqichni kuzatishda yoki kattalikni o’lchashda asbobning nuqsoni, noto’g’ri ishlashi va boshqa sabablarga ko’ra kelib chiqadigan xato. Hamma vaqt kuzatish va o’lchash natijalarini ko’paytirib yoki … Batafsil