Milliylik-millat ko'zgusi
ARSHAK (? – miloddan avvalgi 248-247) – Parfiyada hukmronlik qilgan sulola asoschisi. Kaspiy dengizining Janubi-sharqida yashagan Parn qabilasining boshlig’i bo’lgan. Arshak aslida qabila boshlig’iga berilgan unvondir. “Ar” (yer) so’zi Botir, … Read More
ARCHMAN — Turkmanistonning Kopetdog’ etaklaridagi shifobaxsh suvli kurort. Archman temir yo’l stantsiyasidan 9 kilometr narida joylashgan. Iqlimi keskin kontinental, yozi juda issiq (iyulning o’rtacha temperaturasi 30°). Kam vodorod sulfidli mineral … Read More
ARCHINLAR (o’zlarini arshishtib deb ataydilar) — Dog’iston Respublikasidagi xalq. Umumiy soni 1 mingdan ortiq (1992). Archin tilida so’zlashadi. Dindorlari Islomning sunniy mazhabida.
ARCHAZOR, archazor o’rmonlar — asosan, archa daraxtidan tashkil topgan o’rmonlar. Archazorlar 600 — 700 yil (ayrimlari 2000 yilgacha) yashaydi, tog’larda suv to’plash, tuproq eroziyasi oldini olish, sel toshqinlarini bartaraf etish … Read More
ARCHA KO’MIR — archa daraxtidan tayyorlangan yoqilg’i. Bunda archa g’o’lalar ko’ralarga solib kuydiriladi. U cho’g’holiga kelganda ko’ra og’zi somonli loy bilan suvalib, 10-15 kun shu holda saqlanadi. Archa ko’mirdan asosan … Read More
ARCHA (luniperus) — sarvdoshlar oilasiga mansub doim yashil daraxt va butalar turkumi. 70 ga yaqin turi bor. Archa bir jinsli, bir yoki ikki uyli, shamol yordamida changlanuvchi, ignabargli o’simlik. Archaning … Read More
ARSIMOVICH LEV ANDREYEVICH (1909.25.12 – Moskva – 1973.1.3) –fizik olim, akademik (1953). Ilmiy ishlari atom va yadro fizikasiga oid. Arsimovich boshchiligida birinchi marta fiziktermoyadro reaktsiyasi hosil qilingan. Paguosh harakati qatnashchisi.
ARXONT (Yunoncha archon — boshliq, hukmdor) — Yunonistondagi oliy mansabdor shaxslar. Rivoyatlarga ko’ra, arxontlik lavozimi umrbod hisoblangan, keyinroq 10 yilga, miloddan avvalgi 683 yildan boshlab esa bir yilga keltirilgan. Arxont … Read More
ARXOZAVRLAR (Archosaura) — sudralib yuruvchilar kenja sinfi. Yuqori Perm davridan ma’lum. Bosh suyagida 2 ta chekka suyagi va ko’z oldi tuynugi bo’ladi. Chanoq suyagi 3 yoki 4 nurli. Terisi qalin … Read More
ARXIYA (Yunoncha arche — hokimiyat, boshliq) — yasama so’z tarkibiy qismi. O’zidan oldingi so’zga qo’shilib, hokimiyat, boshqaruv shaklini anglatadi (masalan, monarxiya).
