Author: Timur Xasanov

ARXITEKTONIKA (lotincha architektonike — qurilish san’ati) — san’at, ko’pincha me’morlik asarlarining asosiy va ikkinchi darajali qismlarining o’zaro mutanosibligi. Arxitektonika qonunlari tizimi sifatida o’zaro munosabatda bo’lgan qismlarning uyg’unligi, mutanosibligi va muvofiqligini … Batafsil

ARXIPELAG (italyancha agareo so’zidan) — bir-biridan unchalik uzoq bo’lmagan va odatda bir butun deb hisoblanadigan orollar to’dasi. Bir Arxipelagga kiradigan orollar paydo bo’lishi, geologik tuzilishi, o’simliklari, hayvo-not dunyosi jihatidan o’xshash … Batafsil

ARXIMITSETSIMONLAR (Archimycetes) — gifi (tanasi) bo’lmagan yoki juda sust rivojlangan tuban zamburug’lar sinfi. 350 ga yaqin turi bor. Asosan bir hujayrali va bir yadroli organizmlar, zoospore orqali ko’payadi, faqat ayrim … Batafsil

ARXIMED QONUNI – gidrostatika va aerostatikanit asosiy qonuni. Miloddan avvalgi 3-asrda Arximed ochgan. Suyuqlik yoki gazga botirilgan har qanday jismga shu jism siqib chiqargan suyuqdik yoki gaz og’irligiga teng gidro-, … Batafsil

ARXIMED SPIRALI – o’z nuqtalaridan biri o atrofida tekislik bo’ylab tekis aylanayotgan OA to’g’ri chiziq ustida doimiy tezlik bilan harakatlanib boruvchi M nuqta chizgan yassi egri chiziq. Harakatlanayotgan to’g’ri chiziqqa … Batafsil

ARXIMED VINTI — Arximed ixtiro qilgan suv chiqaruvchi mashina (miloddan avvalgi Arximed vinti. 3-asr). Arximed vinti ikki tomoni ochiq tsilindr quvur bo’lib, o’qiga vint kanali hosil qiluvchi vintli yuza o’rnatilgan. … Batafsil

ARXIMED AKSIOMASI – berilgan ikki kesmaning kichigini bir necha marta takrorlab, har doim kattasidan kattaroq kesma hosil qilish mumkinligi to’g’risidagi aksioma. Arximed aksiomasini yuzalar, hajmlar, sonlar va boshqalarga ham tatbiq … Batafsil

ARXIMED (taxminan miloddan avvalgi 287 — Sirakuza (Sisiliya) — 212) — yunon mexanigi va matematigi. Arximed o’sha zamonning yirik ilmiy markazi — Iskandariyada ta’lim olgan. Rimliklar Sirakuzani bosib olishi paytida … Batafsil

ARXIKARP (Archicarpus) — xaltachali zamburug’larning ikki (ostki va ustki) hujayradan iborat urg’ochi jinsiy organi. Ostki hujayra (askogon) bitta yoki bir nechta yirik, ko’pincha ko’p yadroli hujayradan, ustki hujayra (trixogina) esa … Batafsil

ARXIEPISKOP (arxi… va episkop) — ruhoniylik unvoni, xristian cherkov ierarxidagi oliy darajalardan biri. Hamma episkoplar teng va bir xil hokimiyatga ega deb hisoblansa ham apostol qoidalari asosida ayrim episkoplarga boshqalarning … Batafsil