Author: Admin

ARITMIYA (Yunoncha a — inkor qo’shimchasi va rythmos — ritm) — yurak qisqarishlari maromi (normal ritmi) ning buzilishi; chuqur nafas olganda yurak qisqarishining tezlashishi, nafas chiqarganda kamayishi (nafasga aloqador Aritmiya), … Read More

ARISTOFAN (Aristophanes) (taxminan miloddan avvalgi 445 — 385) — yunon shoiri, “Komediya otasi”. Aristofan nazari davrning dolzarb muammolariga qaratilgan bo’lib, ijodida yorqin namoyon bo’ladi va o’sha davr dehqonlar ommasi manfaatlarini … Read More

ARISTOTEL (Aristoteles), Arastu (miloddan avvalgi 384/383, Stagira – 322/321, Evbeya oroli, Xalqida) — Yunonistonning buyuk faylasufi. Miloddan avvalgi 367 yilda Afinaga borib, Platon akademiyasida tahsil ko’rdi, 20 yil uning ishlarida … Read More

ARISTOKSEN (Aristoksenos) (miloddan avvalgi 354, Tarent — taxminan 300) — yunon musiqa nazariyotchisi. Aristotelning shogirdi. Uch kitobdan iborat “Garmonika” asari, “Ritmika”sidan parchalar bizgacha yetib kelgan. Tanqidiy o’zlashtirilgan Pifagor ta’limoti bilan … Read More

ARISTOKRATIYA (Yunoncha aristokratia — yaxshilar hukmronligi) — 1) iqtisodiy hukmron sinf, zodagonlarning siyosiy hokimiyati, hukmronligi. Aristokratiya birinchi marta antik davrning mashhur mutafakkirlari — Aristotel, Platon tomonidan quldorlik davlat tuzumini idora … Read More

ARISTOV NIKOLAY ALEKSANDROVICH (1847 — ?) — sharqshunos olim va etnograf. Ettisuv aloqa boshqarmasi qoshida har xil ma’muriy vazifalarda (1868 — 81) va Yettisuv harbiy gubernatorining yordamchisi lavozimida (1881 — … Read More

ARISTIPP (Aristippos) (miloddan avvalgi 5-asr 2-yarmi — 4-asr boshi) — yunon faylasufi, Sokratning shogirdi, Kiren maktabining asoschisi. Gedonizm asoschilaridan biri. Aristipp hayotning oliy maqsadi xursandchilikda deb bilgan, lekin uning fikricha, … Read More

ARISTID (Aristeides) (miloddan avvalgi taxminan 540 — 467) — afinalik siyosiy arbob va lashkarboshi. Attika aristokratiyasi manfaatlari himoyachisi. Yunon-Eron urushida (miloddan avvalgi 500 — 449) marafon (miloddan avvalgi 490), Salamin … Read More

ARIS — Qozog’istonning Janubiy qismidagi daryo, Sirdaryoning o’ng irmog’i. Uzunligi 378 kilometr. Havzasining maydoni 14,9 ming kilometr kvadrat. O’rtacha suv sarfi Aris shahri yonida 46,6 m3/sek. Talas Olatovi bilan Qoratovdagi … Read More

ARIOZO (italyancha arioso — ariyaga o’xshash) — 1) erkin shaklda yaratilgan kichik ariya. Ko’pincha operalarning rechitativli sahnalari o’rtasi (yoki oxiri) da foydalaniladi. Ariozo Kozlovskiyning “Ulug’bek” operasidagi Ulug’bek va chol, M. … Read More